02/12/2020

Wat aan te vangen met jouw winterdepressie?

Somberheid en energieverlies, het klink bij sommige bekend in de oren in deze tijd van het jaar. De gekende winterdip onder de afkorting SAD, Seasonal Affective Disorter, heerst in alle weer en wind deze wintermaanden.  ‘Bij mensen waarbij de depressie het dagelijks functioneren verstoort, raden we aan om vitamine-D capsules bij te nemen en/of lichttherapie te starten’, klink het bij huisarts Yaëlle Dekeyser. 

Lange dagen worden lange nachten. De dieren vertoeven in hun winterslaap, maar onze motor blijf aan volle toeren verder draaien. SAD of ook wel winterdip in de volksmond is een type depressie die vaak opkomt aan het begin van de herfst en weer wegtrekt bij de komst van de lente. Personen die er last van hebben, voelen zich vaak lusteloos en prikkelbaar, maar hebben ook meer de neiging om ongezond te eten. Vermoeidheid en concentratieproblemen zijn er ook gevolgen van.

Waarom heb je een dip?

Het syndroom heeft verschillende biologische oorzaken. Een verstoorde biologische klok zou een van de aanleidingen kunnen zijn van dit mentaal seizoensgebonden probleem. De afname van het zonlicht zorgt in dat geval voor een vitamine D-tekort wat leidt tot depressie. Ook kan de aanleiding een afnemende hoeveelheid van het gelukshormoon serotonine zijn.  Kortere dagen verlagen het niveau van dat hormoon in de hersenen, waardoor de persoon zich in kwestie somber voelt. Daarnaast zou ook het slaaphormoon melatonine verhogen door de korte dagen waardoor dit vermoeidheid en sufheid uitlokt.

Opmerkelijk is dat dit fenomeen niet overal voorkomt. Zo is een groot deel van de IJslandse bevolking immuun voor SAD, terwijl onderzoekers zien dat IJslandse migranten er wel vaker last van hebben. Ze concludeerden dat de immuniteit genetisch bepaald is in Ijsland. In de tropen komt het door de warme klimaattypen logisch gezien ook niet voor. In de VS zou ongeveer vijf procent van de bevolking er last van hebben. Daarboven staat Noorwegen met veertien procent.

Wat moet je ermee?

Dokter Gaëlle Dekeyser roept iedereen die er last van heeft op om zich dagelijks voldoende bloot te stellen aan daglicht en een gezond en gevarieerd voedingspatroon aan te houden. ‘Een gezond slaapritme is belangrijk. Slaap voldoende en op vast tijdstippen. Plan voldoende lichaamsbeweging in. Met overdaad drinken doe je beter niet, ook roken in het algemeen raden we af’, klinkt het bij dokter Dekeyser.

Zijn er behandelingen? 

Als het dagelijkse leven op losse schroeven staat, dan zijn er bepaalde behandelingen die kunnen helpen om SAD-symptomen te verminderen. Een voorbeeld hiervan is lichttherapie. Via een sterke lamp of een lichtbril krijgen de hersenen de dagelijkse hoeveelheid licht binnen die nodig is om goed te functioneren. Het kan de winterse dagen letterlijk en figuurlijk lichtgeven. Het gebruik ervan bleek doeltreffend te zijn. Uit Onderzoek van Golden RN & co blijkt dat 50 tot 80% van gebruikers er helemaal geen last meer van heeft. De behandeling is enkel succesvol als de licht-bak of bril dagelijks wordt gebruikt gedurende de donkere wintermaanden.

Doordat de korte dagen zorgen voor minder blootstelling aan zonlicht, maakt het lichaam minder vitamine D aan. ‘Bij mensen waarbij de winterdepressie de overhand neemt, adviseren we extra inname van vitamine D-capsules. In combinatie met lichttherapie voorkomt dit een winterdepressie’, liet dokter Dekeyser ons weten.

 

tekst en foto: © Dima Neyens