Hoewel heel wat mensen er last hebben, blijven paniekaanvallen een moeilijk bespreekbaar thema. Zo’n aanval voelt aan als een persoonlijke strijd en gaat meestal gepaard met schaamte: ‘Soms lijkt het dat ik overdrijf’. Toch duiken er steeds meer getuigenissen op van mensen die er mee worstelen, zoals seksuologe Lotte Vanwezemael (32) en Antwerp-aanvoerder en ex-Rode Duivel Toby Alderweireld (35). Iedereen kent de term ‘paniekaanval’ wel, maar wat is juist het en hoe wordt het veroorzaakt, en vooral: hoe kan je iemand met zo’n aanval helpen?

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Lotte Vanwezemael (@lottevanwezemael)

Bij een paniekaanval ervaar je een hevig gevoel van angst en stress. Dat gevoel komt meestal onverwacht en heel plots op, zonder dat er daadwerkelijk gevaar dreigt. Jitske Cruysweegs (22) is niet alleen ervaringsdeskundige, ze is ook masterstudente psychologie aan de KU Leuven en kan dus ook de theorie achter het verschijnsel toelichten: ‘Bij een paniekaanval slaat je alarmsysteem als het ware op hol. Je lichaam vertoont een natuurlijke reactie op een gevaarlijke situatie, zoals het aanmaken van een grote hoeveelheid cortisol, dat is ons stresshormoon. Alleen is er bij een paniekaanval meestal geen direct gevaar.’

Symptomen

Je krijgt hartkloppingen, ademnood of een drukkend gevoel op je borst. Opeens begin je te trillen, word je misselijk en duizelig waarna je flauwvalt. Of je krijgt een tintelend gevoel in je handen en hoort plotseling niet meer zo goed. Je wordt overvallen door het gevoel dat je de controle over jezelf verliest en vreest zelfs dat je dit angstig gevoel niet zal overleven. Het lijstje van lichamelijke reacties bij iemand met een paniekaanval is zeer uitgebreid en kan voor iedereen anders zijn. ‘Tijdens mijn paniekaanvallen leek mijn hart duizend slagen per minuut te kloppen en trilde ik heel erg. Ik had ook het gevoel dat er heel hard op mijn borst werd geduwd, waardoor ik moeilijk kon ademen en ik duizelig werd’.

De duur van paniekaanvallen varieert heel erg per persoon, maar duurt meestal enkele minuten tot een half uur. Het intense angstgevoel bereikt na enkele minuten een hoogtepunt, waarna die angstpiek na een paar minuten geleidelijk aan afneemt. De nasleep van zo’n piek duurt gewoonlijk het langste. ‘Bij mij duurde de paniekaanvallen meestal een kwartier, maar ik heb ook eens een aanval gehad die een volledige treinrit van anderhalf uur duurde. Maar dat laatste was wel echt een uitzondering’, vertelt Jitske.

Do’s en don’ts voor omstaanders

Jitske heeft sinds het middelbaar last van paniekaanvallen: ‘Het begon bij examens, maar gebeurde later ook bij kappersbeurten’. De paniekaanvallen eisten daar lichamelijk de grootste tol, want ze viel er zelfs twee keer flauw. ‘Ik kreeg het opeens heel benauwd en voor ik het wist verloor ik het bewustzijn’. Ze kon hierbij wel rekenen op de hulp van de kapster en andere mensen die aanwezig waren in het kapsalon. Ze geeft ons enkele tips mee die je als omstaander kan gebruiken om een persoon met een paniekaanval te helpen.

De belangrijkste tip die Jitske wil meegeven, is luisteren naar de noden van de persoon: ‘Vraag op dat moment of je iets kan betekenen en stel de persoon gerust door te benadrukken dat ze veilig zijn en dat ze niet overdrijven’. De psychologiestudente benadrukt ook dat de verschillende vormen hulp erg persoonlijk zijn: ‘Sommige mensen willen een stevige, drukkende knuffel krijgen terwijl anderen juist afstand nodig hebben’.

Verder raadt Jitske ook aan om je zeker niet met meerderen rond de persoon met een aanval te verzamelen: ‘Het is logisch, maar mensen hebben vaak de neiging om als een zwerm rond de persoon te gaan staan en ze te bekogelen met allerlei vragen. Ook al is het met de beste bedoelingen, geef die persoon wat ruimte.’

Heb je zelf last van paniekaanvallen en heb je nood aan medische ondersteuning, neem dan zeker contact op met je huisarts of met een psycholoog.

Foto: SHVETS production via Pexels
Tekst: Flora Granecz