Op 1 januari 2025 fusioneren in Vlaanderen 28 gemeenten. In Wallonië zijn het er slechts twee, en de samenvoeging gebeurt reeds vandaag. Het is een bijzondere dag voor twee redenen: de fusie in het Franstalige deel van België is immers een primeur sinds 1977. Daarnaast blijkt uit de cijfers van statistiekbureau Statbel dat het nieuwe Bastenaken, of in het Frans Bastogne, de grootste gemeente van België wordt. Met een oppervlakte van 265 vierkante kilometer stoot het Doornik van de troon.

Benoît Lutgen (Les Engagés) is sinds 2012 burgemeester van Bastenaken en werd ook in juni dit jaar herbenoemd. Volgens hem hebben ze zich laten inspireren door Vlaanderen:

“Er is een hele reeks gemeenten en steden in Vlaanderen die gefuseerd zijn. Wij hebben ons daardoor laten inspireren om te ontdekken wat de voordelen zouden zijn voor onze gemeente samen met de buurgemeente, zodat we meer budgettaire en financiële kracht, maar ook meer grondgebied hebben om te voldoen aan de behoeften van de bevolking.”

De fusieplannen werden reeds in juni 2022 goedgekeurd, maar uit een volksraadpleging in november dat jaar bleek 63 procent daar niet tevreden mee te zijn. Toch zou het koste wat kost doorgaan, onder druk van de Waalse regering. Lutgen wist dat ze daarmee in risico namen voor de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand.

“Op een gegeven moment zeiden we tegen onszelf: als we er ooit klaar voor zijn, dan doen we het. Wat gebeurt er als we de verkiezingen in oktober 2024 verliezen door deze fusie? Het maakt niet uit. We winnen liever, maar het maakt niet uit. We zullen toch iets nuttig gedaan hebben voor de toekomst van onze bevolking. We zullen goed werk hebben verricht voor de toekomst van ieder van ons.”

De burgemeester had echter begrip voor de reactie van de burgers, omdat het gaat over hun identiteit. Hij excuseerde zich voor de manier waarop ze naar hen gecommuniceerd hadden:

“Voor sommige mensen kwam het brutaal over, wat niet de bedoeling was. Daarna ging ik ter plaatse, naar verschillende burgerbijeenkomsten, om uit te leggen wat de redenen voor een fusie waren. Zo’n zeventig procent van de mensen kon ik overtuigen, en ik respecteer het standpunt van zij die tot vandaag tegen zijn. Er zijn ook tegenstanders bij die uitsluitend vanuit de verkiezingen redeneren.”

Burgemeester Lutgen lijkt alvast tevreden dat hij zijn functie mag behouden en kijkt uit naar toekomstige projecten:

“Ik heb het plezier gehad om minister van Landbouw, minister van Openbare Werken en partijvoorzitter te zijn (van het toenmalige CDH, red.) te zijn. Maar voor mij is de functie als burgemeester de allermooiste. Het laat toe om mensen samen te brengen, om projecten te hebben die vijftien, twintig, vijfentwintig jaar duren, om vooruit te plannen in een gebied en te voldoen aan de dagelijkse behoeften van de bevolking.”