Volgens Wikipedia is de definitie van genealogie of stamboomonderzoek ‘een discipline waarin de geschiedkundige zich bezighoudt met voorouderlijk onderzoek en de afstamming van een familie.’ Genealogie onderzoekt de verwantschap tussen mensen, binnen verschillende takken van de wetenschap zoals juridisch of in de sociologie.

‘Als je de definitie aan 20.000 mensen gaat vragen, gaat iedereen iets anders zeggen’, zegt Maarten Larmuseau. Hij is professor genetische genealogie aan KU Leuven. ‘Genealogie gaat over wat familie is. Is dat iets juridisch, sociologisch of een chosen family? Dus als je aan iedereen vraagt wat verwantschap is, geeft iedereen een ander antwoord.’

Verwantschap is het systeem waarin de samenleving relaties tussen mensen erkent. Je hoeft dus niet per se een bloedband te hebben om verwant te zijn aan elkaar. Broers en zussen, maar ook een getrouwd koppel zijn verwanten. De sociologie onderzoekt de sociale relaties tussen mensen. Volgens de wet ben je bloedverwant als je dezelfde ouders of voorouders hebt en ben je aanverwant als je getrouwd bent. Dat onderscheid is relevant bij bijvoorbeeld erfeniskwesties.

GENEALOGIE ZORGT VOOR INZICHT
Professor Larmuseau onderzoekt hoe de biologische familie zich verhoudt tot de juridische en de sociale familie. ‘Zowel in het verleden als vandaag. Daarvoor heb ik wel DNA en archiefonderzoek nodig. Ik hoef niets op te graven’, legt hij uit. ‘Ik kan mensen uit het heden testen en vergelijken om te zien hoe hun stamboom eruitziet. Dan gebruik ik archeologisch materiaal om linken te maken met ander materiaal. Mijn onderzoek begint bij de vroege middeleeuwen, van voor onze archieven beginnen, tot vandaag.’

Genealogie kan ook van pas komen bij het oplossen van onopgeloste zaken. Doctor Sofie Claerhout begon in 2015 aan een onderzoek naar het Y-chromosoom en bundelde haar bevindingen in het boek Dader Onbekend. Het Y-chromosoom is een stukje DNA dat alleen mannen hebben en wordt doorgegeven van vader op zoon. Dankzij dat stukje DNA kan men verwanten zoeken van daders in de DNA-databank, bijvoorbeeld een neef. Claerhout ontdekte dat het Y-chromosoom praktisch hetzelfde blijft over de verschillende generaties. Nu kan de DNA-databank al een match geven als blijkt dat het Y-chromosoom overeenkomt met een bekende dader, zoals een neef of een broer die eerder veroordeeld werden voor andere feiten.

Genealogie gaat dus over hoe je verwant bent aan bepaalde personen, en dat krijgt voor de verschillende takken zoals sociologie en recht een verschillende definitie. Ook verwantschap en familie krijgen een andere definitie naargelang de persoon die het invult. ‘Voor mij is de definitie van genealogie het begrijpen van de samenleving door verwantschap’, zegt professor Maarten Larmuseau.

Tekst & foto: Stien Vanden Bosch