Toen ik zelf in het middelbaar zat, en dat was niet toen de dieren nog spraken, waren gsm’s nog toegestaan. Niet in de les – logisch – maar wel op de speelplaats. Natuurlijk was de verleiding groot om stiekem even de gsm uit de broekzak te halen om een berichtje te bekijken, maar je wist ook dat als je de les niet volgde, je later bij de buur moest gaan smeken om uitleg. Zo heb ik de middelbare school overleeft, en dit zonder er permanente hersenschade aan over te houden.

Vandaag kiest de Vlaamse overheid voor een andere aanpak: een totaal verbod voor smartphones op de basis- en de middelbare scholen. Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir noemt het ‘gezond verstand’, ik noem het een gemiste kans. Beleidsmakers lijken hun verantwoordelijkheden van zich af te schuiven en vinden het verbieden een makkelijkere oplossing dan het onderwijzen.

Wie tegen deze maatregel pleit krijgt meteen de usual suspects naar het hoofd geslingerd: dalende schoolresultaten, verslavingen en dat jongeren niet meer zonder emoji’s en instagramfilters met elkaar kunnen communiceren en omgaan. Leerkrachten klagen (terecht) aan dat ze niet meer ongestoord en degelijk les kunnen geven wanneer de halve klas stiekem op snapchat bezig is.

Maar laten we even eerlijk zijn: willen we niet te veel? We pushen digitaal onderwijs en willen dat onze jongeren hun technologische vaardigheden blijven ontwikkelen, maar tegelijkertijd vallen we van onze stoel als we onze kinderen hun schermtijd bekijken. Op de schoolbanken zijn boeken vervangen door laptops waardoor jongeren hun schermtijd automatisch stijgt en het voor leerlingen plots nog makkelijker is om onopgemerkt filmpjes te kijken tijdens de les. Is dat dan productiever?

We leven nu eenmaal in een digitale maatschappij, en ook u, beste lezer, kunt waarschijnlijk niet meer zonder smartphone. Moeten we dan van onze jongeren verwachten dat zij dat plots wél kunnen? Dat zij zich offline ontwikkelen in een wereld die continu online is?

Ik kreeg mijn eerste gsm toen ik 12 was en naar de middelbare school ging. Tegenwoordig hebben kinderen hun eerste gsm al op achtjarige leeftijd. Zorgwekkend niet? Maar laten we niet hypocriet zijn, elke ouder gebruikte een tablet of gsm als redmiddel tijdens een moeilijk restaurantbezoek. Werken we zo als ouder het frequent smartphone gebruik van onze jongeren niet in de hand?

In plaats van de smartphones uit de handen van onze kinderen te trekken moeten we ze leren omgaan met de risico’s die de apparaten met zich meebrengen. Sexting en phishing, maar ook cyberpesten zijn veelvoorkomende gevaren. We verwachten te hard dat onze jongeren zelf water vinden in de digitale woestijn, terwijl school dé plek zou moeten zijn waar jongeren veilig en verstandig met alle nieuwe technologieën leren omgaan. Waarom maken we van mediawijsheid geen verplicht vak?

En dan is er nog iets waarover beleidsmakers niet goed nagedacht hebben. Wat doen we met jongeren die geen vriendjes hebben? Voor hen is hun smartphone geen verslaving, maar een reddingsboei. Via games en social media vinden ze de aansluiting en ontspanning die zij nodig hebben. Door de klok terug te willen draaien naar een tijd die niet meer bestaat, sluiten we deze jongeren uit, waardoor de afstand alleen maar groter.

Een verbod is kortzichtig en lost niets op. We moeten onze jongeren leren hoe ze de steeds verder ontwikkelende technologieën verstandig kunnen gebruiken. Schermen verbieden gaat hier niet bij helpen, we moeten ze leren ze gebalanceerd te gebruiken. Net als bij koffie: we weten dat het slecht voor ons is, maar omdat we er meer over weten en weten dat we het niet té veel moeten drinken blijven we dit toestaan op de werkvloer.

Tekst: Siebe Nijs
Foto: RDNE Stock project via Pexels