Dit voorjaar verscheen Baila Vini, de documentaire over Vinicius Junior. Opvallend, want de Braziliaanse ster van Real Madrid is amper 25. Een voetballer die midden in zijn carrière zit, nog volop bezig is zich te ontwikkelen, en waarschijnlijk nog minstens tien jaar op het hoogste niveau zal spelen. Waarom dan nu al een documentaire maken dat zijn ‘levensverhaal’ moet vertellen?

De makers beloven een inkijkje in het leven van een wereldster. En ja, dat krijgen we deels. Zijn begin bij Flamengo, de overstap naar Real Madrid, zijn relaties met oude vrienden uit de favela’s en familie. En natuurlijk zijn hoogtepunt: het beslissende doelpunt in de finale van de Champions League in 2022. Alle ingrediënten zijn er. Alleen wordt alles zo glanzend gebracht, dat het meer lijkt op een marketingproduct dan een evenwichtige vertelling.

De titel, Baila Vini, klinkt vrolijk, licht en speels. En ergens klopt dat ook, want dansen is precies wat Vinicius op het veld zo herkenbaar maakt. Maar buiten het veld kreeg dat dansen een heel andere betekenis. Na de racistische uitingen tegen hem werd het juist een symbool: de Baila Vini-actie als krachtig antwoord. Het dansen was geen vrijblijvende viering meer, maar een statement dat verder ging dan voetbal alleen.

Het grootste probleem is het gebrek aan nuance. Vinicius wordt van begin tot eind opgevoerd als held. Vrienden, ploegmaats, familieleden, allemaal prijzen ze hem de hemel in. Iemand die tegen de winkel van Vinicius praat krijgen we niet horen. Alsof de voetballer geen fouten maakt, geen conflicten kent. Het is een beeld dat zo gecontroleerd aanvoelt dat je haast vergeet dat dit een mens is en geen merk.

En dat is jammer, want er zitten onderwerpen in die wél het verschil hadden kunnen maken. Neem het racisme-schandaal tijdens de wedstrijd tegen Valencia. Uit het Valenciaanse publiek weerklonken apengeluiden en ‘mono’ (Spaans voor aap) aan het adres van de Braziliaan. Het raakte hem duidelijk en in het daaropvolgende tumult op het veld kreeg Vinicius nog een rode kaart. Een gebeurtenis die hem zichtbaar getekend heeft. Hier komt hij zelf aan het woord, en dat levert sterke, emotionele momenten op. Hier aan context geen gebrek. Een bredere blik op racisme in het Spaanse voetbal, allerhande nieuwsflashes en tv-interviews van belangrijke personen binnen de Spaanse voetbalbond. Het is een onderwerp dat heel uitgebreid wordt uitgeklaard.

Wat wel overtuigend was, was de niet-chronologische structuur. Zo kozen de makers ervoor om gebeurtenissen door elkaar te tonen, en dat geeft het geheel een zekere energie. Je springt van een gloriemoment naar een blessure, van zijn jeugd naar de hoogste podia. Dat houdt de kijker alert en geeft de film een ritme dat past bij de speelsheid van Vinicius zelf. Maar tegelijk voelt die vorm bijna als een excuus: alsof men met montage een spanning probeert te creëren die inhoudelijk ontbreekt.

Vini is nog te jong voor een documentaire die een compleet beeld wil schetsen. Hij is een speler die nog middenin zijn verhaal zit. Wat we hier krijgen voelt puur als een stunt van zijn PR-team. Als dit is hoe hij jaren na zijn carrière herinnerd wil worden, belooft dat niet veel goeds voor de toekomst.

Diehard fans vinden de docu ongetwijfeld geweldig. Wie van Vinícius houdt, zal met veel plezier kijken naar beelden van zijn jeugd, zijn successen en zijn warme band met zijn familie. Maar wie een documentaire verwacht die onder de huid kruipt, die een complex portret schetst van een jonge man onder immense druk, die komt bedrogen uit.

Dus ja, Baila Vini kijkt makkelijk weg. Het is onderhoudend, mooi gefilmd en qua montage slim gedaan. Maar het is geen grootse documentaire waar we jaren later nog op gaan terugblikken. Daarvoor ontbreekt de kritische blik, de durf en misschien gewoon de juiste timing. Wat rest, is een film die meer wegheeft van een visitekaartje dan van een indringend levensverhaal.

Tekst: Viggo Goris
Foto: Tahas8677, CC0