De klimaattop in Belém, midden in de Amazone, moest een duidelijk signaal geven dat de wereld klaar is om sneller actie te ondernemen tegen de klimaatverandering. Dat is niet gebeurd. Het akkoord dat landen bereikten, werd algemeen als “zwak” omschreven.

Toch ziet Geert Fremout, hoofd van het Belgische team dat de internationale klimaatgesprekken volgt bij de FOD Leefmilieu, ook positieve punten. Volgens hem is het akkoord een kleine stap vooruit, al blijft het ver onder de verwachtingen.

De top vond plaats op een moment waarop veel landen met elkaar in conflict liggen of elkaar minder vertrouwen. Ook stapten de Verenigde Staten eerder even uit het Akkoord van Parijs, wat het vertrouwen niet hielp.

Fremout benadrukt dat het daarom al belangrijk is dat landen blijven praten. Volgens hem is er nog altijd een meerderheid van landen die wil samenwerken en dat is vandaag niet vanzelfsprekend.

Geen afspraak over fossiele brandstoffen

Een van de grootste teleurstellingen is dat er geen duidelijk plan kwam om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen. België en andere landen pleitten voor zo’n stappenplan, maar vooral olieproducerende landen hielden dat tegen.

Fremout vindt dat jammer, maar ziet tegelijk dat sommige landen wél vooruit willen. Brazilië en Colombia kondigden aan dat ze zelf een plan zullen maken en andere landen willen uitnodigen om mee te denken. Dat toont volgens hem dat een groep bereid is samen verder te werken en zelfs als anderen tegenhouden.

Wat als we niets veranderen?

Als de uitstoot van broeikasgassen blijft stijgen, warmt de aarde verder op. Volgens Fremout kan die opwarming dan hoger dan twee, drie of zelfs vier graden uitkomen tegen het einde van deze eeuw. Dat zou wereldwijd zware gevolgen hebben.

Hij verwijst naar voorbeelden die we nu al zien: meer en grotere bosbranden, zwaardere orkanen, stijgende zeespiegels en toenemende droogte en watertekorten in veel regio’s. “We zien die effecten nu al”, zegt hij. “Hoe warmer het wordt, hoe groter de impact overal ter wereld.”

Toch blijft Fremout hoopvol. Hernieuwbare energie zoals wind- en zonne-energie wordt steeds goedkoper en kan in veel gevallen al concurreren met fossiele alternatieven. Daardoor kan de overstap naar een schonere energievoorziening volgens hem sneller gaan dan lang werd gedacht.

Volgens Fremout kunnen mensen zelf ook bijdragen. Vooral in de manier waarop we wonen, ons verplaatsen en eten, valt winst te boeken. Denk aan een warmtepomp, vaker de fiets nemen of bewuster kiezen wat je koopt en eet. Maar hij voegt er meteen aan toe dat er vooral duidelijke regels en beleid nodig zijn, zodat iedereen kan meedoen.

Europa loopt voorop

Europa blijft internationaal een van de regio’s die het verst staat in klimaatbeleid. De EU wil tegen 2050 helemaal klimaatneutraal zijn en is volgens Fremout goed op weg om dat te halen. Die voortrekkersrol is belangrijk, zegt hij, omdat Europa door zijn industrialisering ook een grote historische uitstoot heeft.

COP30 werd geen mijlpaal, maar Fremout vindt het belangrijk dat landen elkaar blijven vinden, hoe moeizaam ook. “We mogen niet verwachten dat één top alles oplost”, zegt hij. “Maar elke stap vooruit, hoe klein ook, helpt ons dichter bij het Akkoord van Parijs.”

Tekst: Ruben De Greef

Foto: © Kenny Garcia ( CC-BY-4.0)