Tijdens de wintermaanden zijn er meer CO-intoxicaties. KMI waarschuwt daarom voor symptomen als hoofdpijn en braken. Wat is er zo gevaarlijk aan CO-vergiftigingen en hoe kan je deze signalen snel herkennen?

Afgelopen week werd een gezin uit Ekeren, in de provincie Antwerpen, naar het ziekenhuis gebracht na een CO-vergifting. Het zoveelste voorval dat in de krant verschijnt. Nu de dagen korter en kouder worden, verhogen we onze verwarming en worden verwarmingsvuurtjes van onder het stof gehaald. Hierdoor komen in de maanden oktober tot en met maart veel meer CO-vergiftigingen voor.

Patrick De Cock, coördinator communicatie bij het Antigif Centrum, zegt dat de gevaren perfect vermeden kunnen worden. ‘Als je verwarmingsinstallaties niet goed werken, dan blijft de rook die naar buiten moet, hangen in de ruimte en dit kan lijden tot een CO-vergiftiging.’ Ook schoorstenen vormen een groot gevaar. ‘Als die niet gecontroleerd worden en er vormt zich een verstopping, dan kan de rook niet weg en wordt het gevaarlijk. Woningen zijn tegenwoordig ook heel goed geïsoleerd, waardoor de lucht moeilijker geventileerd wordt’, legt De Cock uit.

Veel mensen kennen de gevaren van CO nog niet. Daarom vindt De Cock het belangrijk dat men weet hoe die CO je lichaam kan aantasten. ‘Het is een koolstofmonoxide. Wanneer je dat inademt, neemt het de zuurstof weg uit je bloed. Het zuurstoftransport in je lichaam verdwijnt en hierdoor krijg je hoofdpijn en ga je je misselijk voelen. In een volgende fase verlies je het bewustzijn en als dit te lang duurt kan je sterven.’

The silent killer

‘Het probleem met CO is dat je het niet kan ruiken. Het eerste symptoom is meestal hoofdpijn, maar dat linken mensen natuurlijk niet meteen aan CO. Als je natuurlijk in een ruimte bent met verschillende mensen en iedereen krijgt dezelfde symptomen, dan valt het meer op’, vertelt de woordvoerder van het Antigif Centrum. CO-intoxicaties zijn dan ook de dodelijkste vorm van vergiftiging in België.

Wanneer men het gevoel krijgt dat er een te hoge dosis CO in de lucht hangt, is het belangrijk om zo snel mogelijk naar buiten te gaan. Het enige helpende is het openen van alle ramen en deuren. De Cock legt uit hoe je slachtoffers kan helpen als buitenstaander. ‘Wanneer je iemand in nood wil helpen, denk dan altijd eerst aan je eigen veiligheid. Open daarna zo veel mogelijk ramen en deuren en indien mogelijk trek je de persoon naar buiten, zodat diegene voldoende zuurstof kan inhaleren. Bel uiteraard de hulpdiensten op, zodat zij de ruimte veilig kunnen verklaren en de persoon de nodige hulp kunnen toedienen.’

Probleem in cijfers

Uit cijfers van het Antigif Centrum blijkt dat in 2023 meer dan 470 mensen getroffen werden door CO-intoxicaties. Gemiddeld sterven er twintig tot dertig mensen per jaar aan het inademen van dit koolstofmonoxide. De Cock ziet een trend in deze slachtoffers. ‘Opvallend is dat de meeste gevallen komen uit grote steden zoals Brussel, Antwerpen en ook Henegouwen. Dat heeft vaak te maken met energie-armoede. Mensen die het geld niet hebben of de inspanning niet doen om hun installaties te laten vernieuwen of te laten controleren. Vaak leven deze mensen in oude huizen, waardoor de installaties verouderd zijn.’

Volgens Statbel komen Antwerpen, Brussel en Henegouwen ook als hoogste risico’s op armoede naar voren. Antwerpen is de provincie met de armste bevolking in Vlaanderen en Brussel staat op een in heel België. De kans op armoede is hier maar liefst 37,3 procent. In Henegouwen is dit 26,7 procent. Deze hoge cijfers tonen aan dat het verband tussen CO-intoxicaties en armoede aanwezig is. In deze regio’s zijn vaak huizen met verouderd apparatuur of leven grote gezinnen in kleine huizen samen.

Een jaarlijkse controle van verwarmingsapparatuur wordt daarom sterk aangeraden. ‘Het is belangrijk om je verwarmingsinstallatie en schoorsteen regelmatig te laten controleren. Daarmee kan je al heel veel ellende voorkomen’, sluit De Cock af.

Tekst: Tess van Holsbeeck

Foto: ©Jorge Stolfi via wikimedia commons