De zesdelige fictiereeks This Is Not a Murder Mystery slaat in als een frisse en visueel ambitieuze whodunit, waarin kunstgeschiedenis, surrealisme en moordmysterie met elkaar verweven worden.

Het verhaal plaatst de jonge René Magritte, gespeeld door Pierre Gervais, in het Engeland van 1936. Hij wordt uitgenodigd voor een exclusieve kunsttentoonstelling op een landgoed, samen met onder meer Salvador Dalí, Lee Miller en Man Ray. De ochtend nadat alles uit de hand loopt, ontwaakt Magritte naast het lichaam van een jonge kunstenares zonder zich te herinneren wat er de nacht ervoor gebeurde. Al snel staat het landgoed onder de controle van Scotland Yard, niemand mag nog weg en Magritte moet zelf op onderzoek uit om zijn onschuld te bewijzen.

Wat deze reeks voor mij echt boeiend maakt, zeker omdat ik mezelf niet als kunstkenner zie is dat hij me meevoert in een wereld die op het eerste zicht elitair lijkt, maar tegelijk heel filmisch en spannend is opgebouwd. De luxe setting, de jaren-30 stijl, de wijze waarop de filmploeg surreële kunstwerken en iconische figuren uit die periode inzet: het helpt me als kijker om iets op te steken over kunst, zonder dat het voelt als een saaie kunstgeschiedenisles.

Subtiele verwijzingen

Voor wie wél iets van kunst kent, voegt de reeks een extra laag toe: subtiele verwijzingen, easter-eggs, knipogen naar werken van Magritte of Dalí en de mix van fictie met echte figuren. Bijvoorbeeld: de moordscène verwijst visueel naar het schilderij Les Amants van Magritte. Dus je hebt als kijker twee niveaus waarop je kunt kijken: puur het verhaal en de suspense, en daarnaast de verwijzingen naar kunst en kunsthistorie.

Visueel is de reeks sterk. De productie is internationaal opgezet en oogt groots: de setting van het Engelse landgoed, het gebruik van Engels als voertaal, de combinatie van Vlaamse en internationale cast, dat alles zorgt voor een uitstraling die je niet altijd ziet bij een Vlaamse reeks. Voor mensen die niks van kunst kennen werkt dit als een brug: je kijkt gewoon een spannend mysterie én leert ondertussen iets bij.

Een blik achter de schermen

Ook een groot pluspunt: na elke aflevering is er de mogelijkheid om een blik achter de schermen te werpen. De makers hebben aandacht besteed aan de gedachtewereld, de keuze van scènes en de integratie van kunsthistorische elementen. Voor mij is dat erg waardevol: je gaat vanaf aflevering 1 niet alleen mee op reis met het verhaal, maar je weet ook dat de bedenkers met die lagen gespeeld hebben, waardoor je als kijker actiever kunt zijn en bijvoorbeeld op subtiele details let.

Toch moet ik ook enige kanttekeningen plaatsen. Ondanks de fraaie visuele stijl en het conceptuele idee, voelt het verhaal soms wat voorspelbaar. Er zijn momenten waarop de spanning minder verspringt dan je zou hopen, of de twist minder hard binnenkomt.

Daarnaast vraagt de reeks redelijk wat aandacht: als je kunst- en surrealisme-referenties niet herkent, kun je alsnog meedoen, wat fijn is, maar je mist dan een deel van de extra laag van plezier. Dus het helpt wel om na elke aflevering even stil te staan bij wat je hebt gezien, wat de makers ons willen tonen, welke kunstenaar of welk werk misschien geciteerd werd.

Alles samen is dit voor mij een zeer geslaagde kijkervaring. De reeks is visueel sterk, inhoudelijk interessant voor verschillende soorten kijkers, en technisch degelijk. Het is geen perfect meesterwerk, maar het is een ambitieuze Vlaamse productie.

Als je houdt van een moordmysterie met flair, en je hebt ook maar een beetje interesse in kunst of historische setting, dan is This Is Not a Murder Mystery absoluut de moeite waard. Voor leken zoals ik is het een leuke ontdekking; voor kunstkenners is er genoeg te spotten en dankzij de making-of kant kun je je ook verdiepen als je dat wilt.

Tekst: Ruben De Greef

Foto: © Panenka_Ilias Van Bambost