De Waalse regering gaat stevig besparen op het stelsel van de loonsubsidies, beter bekend als de APE’s. Door die beslissing dreigen meer dan 2.300 mensen in Wallonië hun job te verliezen. Wat is er precies aan de hand?

1.Wat zijn APE’s?

APE staat voor Aides à la Promotion de l’Emploi. (steunmaatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid) Dat zijn subsidieprogramma’s waarmee de Waalse overheid werkgevers helpt om mensen aan te nemen die moeilijk aan werk geraken. Denk aan functies bij zwembaden, scholen, sportclubs of OCMW’s. Dankzij de APE’s kunnen veel van die diensten blijven draaien.

2.Waar wordt er bespaard?

Waals minister van Werk Pierre-Yves Jeholet (MR) schrapt 84 miljoen euro aan subsidies. Dat is bijna een derde van alle besparingen van het gewest. De maatregel is onderdeel van een groter plan om de Waalse begroting weer in evenwicht te krijgen. Jeholet zal het geld voornamelijk besparen op APE’s.

3.Wie voelt de besparingen het meest?

Volgens een berekening van de socialistische vakbond moeten 2.915 mensen (of ruim 2.300 voltijdse banen) vrezen voor hun job. Vooral gemeenten en provincies dreigen zwaar getroffen te worden. De gemeentes die het hardst getroffen worden door het wegvallen van de subsidies, vrezen 885 VTE’s of voltijdse betrekkingen te moeten ontslaan. Verder staan ook de provincies onder druk, wat ergens wel te verwachten was. Het Waalse regeerakkoord wil namelijk dat de provincies verdwijnen en Jeholet maakt van de gelegenheid gebruik om hiervan te profiteren.

4. Waarom wil de minister besparen?

Volgens Jeholet werkt het systeem niet meer zoals het ooit bedoeld was. Er gaan momenteel drie zaken fout in Wallonië die de APE’s mooi in beeld brengen. Ten eerste was het systeem bedoeld om de mensen te helpen die niet aan een job konden geraken, als een financieel opstapje. Maar door de jaren heen is het systeem meer een financiering geworden van hoge functies, waarvoor eigenlijk geen hulp nodig is, aangezien deze jobs sowieso ingevuld geraken.

“Il faut y mettre fin.”

Een volgend punt dat Jeholet aanhaalt, is het feit dat er geen logica meer in het systeem zit. Sommige amateurclubs in de sportwereld krijgen hulp van het APE-systeem, terwijl anderen geen hulp krijgen. Elf politiezones kunnen via APE extra werknemers aanwerven, terwijl 58 politiezones geen steun krijgen van het APE-systeem. Eind juni heeft de minister nog een hele lijst met fouten in het systeem opgesomd in het Waalse Parlement. “Al die onrechtvaardigheden, al die ongelijke behandelingen, il faut y mettre fin.” Er moet dus duidelijk een einde aan komen als het van Jeholet afhangt.

Ten slotte is er ook nog een laatste punt dat Jeholet benoemt en dat is dat er te veel jobs zijn in de publieke sector. Volgens de Nationale Bank is 70% van de Waalse economie afhankelijk van overheidsuitgaven — veel meer dan in Vlaanderen (50%) of Brussel (47%). Een op drie Walen werkt vandaag voor de overheid en dat terwijl er in de privésector een tekort is aan jobs. En het is vooral daar dat de werkgevers extra steun nodig hebben. “Wat Wallonië nodig heeft, zijn jobs in de privésector”, zegt minister-president Adrien Dolimont (MR).

5. Wat nu?

Gemeenten en vakbonden trekken aan de alarmbel en vrezen dat de lokale diensten zoals zwembaden, de kinderopvang en sportclubs in de problemen komen zonder APE-steun. Minister Jeholet blijft bij zijn standpunt: wie de werknemers wil behouden, moet het geld zelf elders vinden. Hij benadrukt dat de hervorming nodig is om Wallonië financieel gezonder te maken. Toch blijft de onzekerheid groot, want gemeenten weten nog niet hoeveel steun ze verliezen en werknemers weten niet of hun job behouden blijft. De komende maanden wordt duidelijk of Jeholet voet bij stuk houdt, maar de discussie over de APE’s is nog lang niet voorbij.

Tekst: Joram Van Ossel
Foto: © Christophe Licoppe (CC BY-SA 4.0)