Italië heeft vandaag een historisch besluit genomen. Femicide wordt voortaan als aparte misdaad erkend en kan bestraft worden met levenslang. Niet langer onder dezelfde paraplu als moord, maar benoemd voor wat het is, een vrouw doden omdat zij vrouw is. Zo definiëren deze landen femicide als een daad gedreven door haat, controle of overheersing. Een juridische stap vooruit, zou je kunnen zeggen. 

Wetten komen zelden zonder aanleiding. In Italië waren het twee moorden die het maatschappelijk debat deden kantelen. De 29- jarige Giulia Tramontano, die vermoord werd door haar partner terwijl ze zeven maanden zwanger was, en de 22-jarige Giulia Cecchettin, ontvoerd en vermoord door haar ex. Twee namen die intussen symbool zijn geworden in Italië. Soms lijkt aandacht pas te komen wanneer er gezichten en verhalen aan het cijfermateriaal hangen. 

Het contrast met Nederland is hard. Terwijl Italië wetgeving uitbreidt, opende de rechtbank in Amsterdam deze week het proces rond de moord op de 17- jarige Lisa. Geen relatie, geen huiselijke context, maar een meisje dat ’s nachts naar huis fietste. Ze belde 112 toen ze werd aangevallen, maar hulp kwam te laat. De verdachte zit vast, weigert elke verklaring en is zelfs niet met zekerheid geïdentificeerd. De rechtszaak loopt terwijl de schok blijft nazinderen. 

Twee kanten van dezelfde werkelijkheid  

Twee landen, twee contexten. In Italië werd een vrouw gedood door iemand die haar (zogezegd) liefheeft, in Nederland door iemand die haar nooit kende. Maar de kern is dezelfde. Een vrouw die niet thuiskomt omdat iemand vond dat haar lichaam, haar vrijheid en haar leven beschikbaar was om te nemen.  

De Italiaanse wetswijziging en het Nederlandse proces raken dezelfde zenuw. De ene ondersteunt de vraag om erkenning en rechtspraak, de andere maakt zichtbaar wat er gebeurt wanneer bescherming te laat komt. Beide laten zien dat veiligheid voor vrouwen geen automatisch gegeven is, niet thuis, noch op straat. Wet of geen wet, protest of proces, we kunnen als vrouw nergens volledig zeker zijn dat we geen verhaal worden in de krant. 

Dit artikel maakt deel uit van een vierdelige reeks over onrecht tegen vrouwen. Van 24 tot en met 27 november volgde ik als ‘mediawatcher’ de actualiteit rond dit thema en bracht ik er verslag over uit.

Tekst: Noura Kaddaoui 

Beeld: Wikimedia CC-BY-SA-4.0