Te weinig leerkrachten, leerkrachten die in het midden van het jaar stoppen en het sluiten van klassen, in basisschool Balder was dit niets nieuws. Basisschool Balder is een aangrijpende documentaire-reeks die te zien is op VRT MAX. De reeks volgt een schooljaar lang het dagelijkse leven in een Brusselse basisschool in Sint-Gillis. De documentaire laat zien hoe moeilijk het is om een Brusselse school te runnen en welke uitdagingen ze tegemoetgaan.

In het begin van de documentaire word je gelijk meegezogen in het verhaal van de Brusselse school. De school kampt met een groot leerkrachtentekort, leerachterstanden, gedragsproblemen in de klas en een beperkte kennis van het Nederlands bij veel leerlingen. In vier afleveringen van ongeveer veertig minuten krijg je een blik achter de schermen van deze school.

Al snel wordt het duidelijk dat de situatie van de school ernstig is. Een jaar geleden kregen ze namelijk een inspectiecontrole waaruit bleek dat de school zich dringend moest herpakken, want de leerlingen liepen serieuze achterstand op.

Dat ze school beter wil doen, wordt al snel duidelijk. Directeur Mike zit geregeld samen met de leerkrachten om te vergaderen over hoe het beter kan. De leerkrachten geven feedback en samen beginnen ze met goede hoop aan de start van het schooljaar.

Maar al snel lijkt die hoop te vervagen. De leerlingen zijn moeilijk onder controle te krijgen, hebben weinig kennis van het Nederlands en hebben geen interesse in het leren van nieuwe dingen. Er zijn vaak conflicten en er zijn zelfs extreme gevallen waarin leerlingen elkaar aanvallen, met alle gevolgen van dien. De beelden die ze tonen van wat er achter de schermen speelt, vond ik zeer sterk.

De situatie wordt steeds erger; leerkrachten worden ziek, vallen uit en steeds meer leerkrachten die nog maar net begonnen zijn bij de Balder nemen ontslag, omdat het allemaal te veel wordt. Daarbovenop valt ook nog de directeur voor een maand uit. De school mist sturing en het gaat van kwaad naar erger. Uiteindelijk bezwijkt directeur Mike onder de druk en neemt hij ontslag om bij een andere school in Anderlecht te gaan werken.

De school is ten einde raad. Directieleden nemen de rol van leerkrachten over, leerkrachten moeten meerdere klassen lesgeven en sommige klassen moeten zelfs op bepaalde dagen sluiten. Je krijgt als kijker medelijden met de leerkrachten die zich steeds blijven geven, maar door de afleveringen heen zie je helaas veel leerkrachten sneuvelen, met ontslag tot gevolg.

Ook de ouders worden ongerust, want de afgelopen jaren lopen hun kinderen al achterstand op en ook dit schooljaar dreigt hetzelfde te gebeuren. Gelukkig zijn er nog enkele leerkrachten die wel blijven hopen op beterschap.

Zo is er meester Jürgen, die nieuw is als leerkracht en zich het hele jaar lang enorm inzet voor de leerlingen. Wat hij allemaal voor hen doet, is onmenselijk. Het was jammer om te zien dat op het einde van het jaar zijn hard geleverde werk niet loonde. “Veel leerlingen verdienen een A-rapport niet, want de rapporten zijn barslecht, maar we kunnen die kinderen niet straffen, omdat de school geen goed werk levert. Toen hij dit zei, werd ik gechoqueerd, omdat ik door de documentaire inzit met de toekomst van de kinderen.

De documentaire was heel interessant om te kijken, maar eigenlijk tegelijk ook choquerend. Je ziet de miserie van verschillende kinderen en gezinnen en je ziet ook dat de ouders ten einde raad zijn. De vaste leerkrachten en directie doen er alles aan om de school te verbeteren, maar echte oplossingen niet. Wat mij het meeste bijblijft, is het feit dat de serie een wake-upcall is voor de hele maatschappij en niet alleen voor de school zelf. De docu moet de ogen van de overheid openen en zo de scholen steunen in plaats van de scholen te laten stikken. De Balder school is één voorbeeld, maar het zal helaas zeker niet de enige zijn.

Tekst: Joram Van Ossel
Foto: © Pavel Danilyuk via Pexels