Seattle Stadium, het Los Angeles Stadium en BC Place, dat zijn de drie stadions waar onze Rode Duivels de groepsfase zullen afwerken op het WK voetbal deze zomer. Van het duurste stadion ter wereld tot het stadion met de opvallendste vorm. Wat maakt deze drie WK-tempels zo bijzonder?

Seattle Stadium (Seattle)

Voor de eerste groepswedstrijd van het WK tegen Egypte trekken onze Rode Duivels naar het Seattle Stadium in Seattle. Dit stadion wordt het luidste stadion van de VS genoemd en stond al twee keer in het Guinness World Records als het luidste openluchtstadion. Het is ook het thuisstadion van het NFL-team Seattle Seahawks (American football) en voetbalclub Seattle Sounders.

Het Seattle Stadium heeft ook een bijzondere vorm die je niet vaak ziet. De zijkanten zijn gebogen en aan de noordkant is het stadion open. Daardoor krijg je een geweldig uitzicht op de skyline van Seattle.

Het idee van de bouwers, Ellerbe Becket en LMN Architects, achter de unieke vorm is het geluid van de supporters. Het grootste deel van het stadion ligt onder het overdekte dak, wat ervoor zorgt dat het geluid van de supporters wordt opgevangen en wordt teruggestuurd naar het veld. Het stadion is dus speciaal gebouwd om ervoor te zorgen dat er veel lawaai is van supporters, zodat de tegenstanders onder de indruk zijn.

Volgens architect Bert Schellekens van architectenbureau Esia is die focus op sfeer begrijpelijk, maar niet zonder risico’s: “Een oorverdovend stadion, is dat dan nog goed voor de concentratie van de spelers? Het lijkt me ook zeer vermoeiend.”

Bij het ontwerp van zulke stadions spelen niet alleen sfeer en beleving een rol, maar ook de veiligheid. “Wat zeker belangrijk is, zijn de bewegingen van de bezoekers in de tribunes en de geluidstrillingen die mogelijk impact hebben op de stabiliteit van de tribune. Geluidsgolven kunnen in extreme gevallen zelfs een gebouw doen instorten.”

Door het gejuich van de fans werd er in het stadion zelfs al eens een aardschok veroorzaakt. De Rode Duivels kunnen tijdens hun eerste wedstrijd dus redelijk wat lawaai verwachten.

• Naam: Seattle Stadium
• Locatie: Seattle, Washington, VS.
• Capaciteit (FIFA): 69.000
• Geopend: 2002

Los Angeles Stadium (Los Angeles)

Voor de tweede groepswedstrijd trekken de Rode Duivels naar Los Angeles. Daar nemen ze het op tegen Iran in het Los Angeles Stadium. Dat is het duurste stadion ter wereld. Het kostenplaatje van het stadion bedroeg zo’n 5,5 miljard dollar, ofwel zo’n 4,7 miljard euro. Door de fans wordt dit stadion nu al het indrukwekkendste stadion van het hele WK genoemd.

Het miljardenstadion dat gebouwd is in 2022 en ontworpen is door architectenbureau HKS Architects heeft zo’n 70.000 zitplaatsen en oogt nog gloednieuw. Wat vooral opvalt, is het doorzichtige dak en het 360 graden LED-scherm. Iedereen in het stadion kan dus de scores, statistieken en herhalingen volgen vanaf hun eigen zitplaats. Het scherm is zo’n 70.000 m² en een van de grootste ter wereld.

Toch is Bert Schellekens niet overtuigd door zulke megastadions. “Ik geloof zelf niet zo in mega”, zegt de architect. “Buiten de sfeer is het toch vreemd om in een stadion te zitten en de wedstrijd voornamelijk op een scherm te moeten volgen, omdat de afstand tot het veld zo groot is.”

Ook de maatschappelijke kost roept vragen op. “Als zulke stadions volledig met privékapitaal worden gebouwd en rendabel zijn, dan mogen ze van mij zelfs 10 miljard kosten. Maar als belastinggeld nodig is om de rendabiliteit te halen, dan wordt het een heel andere zaak.”

Een enorm budget laat wel technologische innovatie toe, erkent hij: “Hoe hoger het budget, hoe meer nieuwe technieken en ontwerpdoelen je kan integreren. De keerzijde is dat tickets duurder worden en sportbeleving enkel voor een beperktere groep toegankelijk blijft.”

Dat het stadion geld mocht kosten, blijkt ook uit nog meerdere zaken. In het stadion zijn luxueuze suites voor vips, een groot ventilatiesysteem en een transparant golvend dak. Het stadion wordt gebruikt door twee teams uit de NFL, de Rams en de Chargers. In 2022 werd het stadion al gebruikt tijdens de Super Bowl en in 2028 zal het ook gebruikt worden voor de slotceremonie van de Olympische Spelen.

• Naam: Los Angeles Stadium
• Locatie: Los Angeles, VS.
• Capaciteit (FIFA): 70.000
• Geopend: 2020

BC Place (Vancouver)

Voor de laatste groepswedstrijd tegen Nieuw-Zeeland trekken onze Rode Duivels naar het Canadese Vancouver.

Het stadion in Vancouver is het kleinste stadion waar de Rode Duivels gaan spelen, maar ze pakken wel uit met een speciaal dak. Het dak is namelijk zo ontworpen dat het uitschuifbaar is. Het is een stoffen dak dat wordt ondersteund door kabels. Het is zo ontworpen zodat het stadion het hele jaar kan gebruikt worden, want het klimaat in Vancouver is heel wisselvallig.

Volgens de architect is dat type dak een slimme oplossing: “Een tribune waar supporters droog kunnen zitten is vandaag bijna standaard. Zo’n licht, door kabels gedragen dak is technisch geen revolutie — de Romeinen deden iets gelijkaardigs met canvas — maar het blijft een enorme meerwaarde.”

Het lichte materiaal zorgt ervoor dat het stadion flexibel inzetbaar blijft. “Het lichte materiaal zorgt voor geen ultracomplexe structuren en kan ook geluid vrijlaten, waardoor er geen bom ontploft als de duizenden mensen samen enthousiast worden”, aldus Schellekens.

Het stadion is al geopend sinds 1983, maar moest in 2008 wel gerenoveerd worden. Het is ontworpen door Studio Phillips Barratt en gerenoveerd door Stantec Architecture. In 2010 waren de renovaties klaar en kon het opnieuw gebruikt worden. Tijdens de Olympische Winterspelen van 2010 werd het stadion gebruikt voor de openings- en slotceremonie.

Verder wordt het stadion ook gebruikt door voetbalclub Vancouver Whitecaps.

• Naam: BC Place Vancouver
• Locatie: Vancouver, British Columbia, Canada
• Capaciteit (FIFA): 54.000
• Geopend: 1983

*Sommige stadions op het WK hebben tijdelijk andere namen, maar dat heeft met de FIFA-regels te maken. Namen van stadions mogen tijdens het WK geen sponsornamen bevatten; namen zoals het SoFi Stadium worden dus tijdelijk vervangen door Los Angeles Stadium.

Tekst: Joram Van Ossel
Afbeelding: © GoToVan (CC BY 2.0) + © PontiacAurora (CC0 1.0) + © Cacophony (CC BY 3.0)