Waarom cold cases uitdagend blijven: wetenschap als sleutel
Na 30 jaar is er mogelijk een doorbraak gevonden in de oude zaak rond de moord op Kim en Ken Heyrman uit Antwerpen. Dat meldt Gazet van Antwerpen op maandag 16 februari. Door een nieuw DNA-onderzoek, bevestigd door het parket, is de dader vermoedelijk dezelfde man die in 1993 Tania Van Kerkhoven vermoordde. Waarom zijn cold cases uitdagend? Dr. Sofie Claerhout heeft de oplossing.
Cold cases blijven onderzoekers, en ook nabestaanden, bezighouden. De onopgeloste mysteries stapelen zich op: sporen die uitwissen door de tijd, technologie die pas later ontstaat. In 2026 zijn er nog steeds zaken, zoals de verdwijning van Madeleine McCann, die niet opgelost geraken. Hoe komt het dat het oplossen van zulke zaken uitdagend blijft?
DNA als sleutel of toch niet?
Enkel in België zijn er al tientallen moordzaken die niet opgelost raken. Desoxyribonucleïnezuur, of beter bekend als DNA, de drager van erfelijke informatie in cellen, is een belangrijke factor op de crime scene. Maar vaak is er geen enkele verdachte die matcht met het DNA. Daarom zijn cold cases zo uitdagend. Sofie Claerhout, forensisch onderzoekster aan de KU Leuven, onderzoekt een nieuwe manier om toch nog daders op te sporen aan de hand van DNA.
Met haar onderzoek CSY (Claerhout Sofie en het Y-DNA) begon Claerhout met het mannelijk Y-chromosomaal DNA. Als onderzoekers Y-DNA op een plaats delict vinden, dat matcht met een iemand in een DNA-databank. Dan kan het zijn dat ze de mannelijke familielijn onderzoeken. Omdat het Y-chromosoom binnen die lijn sterk op elkaar lijkt, zit de dader hoogstwaarschijnlijk in die stamboom. Het Y-chromosoom laat toe tot 40 generaties terug te gaan in de zoektocht naar familie van de onbekende dader. De mutaties in het Y-chromosoom maken het mogelijk om een verwantschapsonderzoek uit te voeren, zo kan men snel zien of iemand familie is van de dader.
Nieuwe wet
Sinds 29 februari 2024 bestaat er een nieuwe wet die het mogelijk maakt om daders op te sporen via DNA van familieleden. Voor Sofie Claerhout is dit een belangrijk moment, want ze pleitte al jaren voor een DNA-wet. Vóór de DNA-wet mochten onderzoekers enkel DNA vergelijken met een DNA-databank. Daar komt nu verandering in: “De nieuwe DNA-wet laat toe dat er tijdens een onderzoek ook naar het DNA van naaste verwanten mag gekeken worden”, legt Claerhout uit in een interview met VRT Nieuws. Dit geeft natuurlijk hoop voor het oplossen van cold cases, hoop voor de nabestaanden en voor de onderzoekers.
Tekst: Laura Peeters
Foto: Foto door Edward Jenner op Pexels



