Péter Magyar wil persvrijheid in Hongarije herstellen: “Zijn naam werd jarenlang niet genoemd in de media”
Na zestien jaar dominantie van Viktor Orbán lijkt er een einde te komen aan zijn politieke tijdperk. Oppositieleider Péter Magyar en zijn partij Tisza behaalden op 12 april 2026 een ruime verkiezingsoverwinning. De vraag is wat deze politieke verschuiving betekent voor de persvrijheid in het land dat onder leiding van Orbán zwaar onder druk stond.
De verkiezingsoverwinning van Tisza betekent een breuk met het lange bewind van Viktor Orbán, die sinds 2010 premier van Hongarije was en aan het hoofd staat van de partij Fidesz (vaak in alliantie met KDNP). Op 12 april haalde Tisza 3.385.890 stemmen, goed voor 53,18%. Fidesz-KDNP kreeg 2.458.337 stemmen, goed voor 38,61%.
“Zelfs toen de resultaten duidelijk waren, kon ik het niet helemaal geloven. Het voelde alsof er op elk moment nog iets kon gebeuren om het tegen te houden”, zegt Bence Horvath, een Hongaarse tweedejaarsstudent internationale journalistiek aan Thomas More Mechelen.
Onder het bewind van Orbán kwam de persvrijheid in Hongarije steeds verder onder druk te staan. Onafhankelijke journalistiek verzwakte en kritische stemmen werden gemarginaliseerd, terwijl informatie steeds meer werd gestuurd. Met de overwinning van Magyar groeit de hoop op verandering, maar blijft onduidelijk hoe snel en effectief die zal zijn.
Mediacapture onder Orbán
Het Hongaarse medialandschap werd sterk gecentraliseerd. Veel onafhankelijke media kwamen in handen van regeringsgezinde ondernemers of verdwenen helemaal. Door politieke en economische druk nam het aantal verschillende nieuwsbronnen sterk af. Dit fenomeen wordt door critici omschreven als “mediacapture”: het geleidelijk in handen komen van de media door de overheid.
“Veel tv-zenders en nieuwsmedia hebben de naam van Péter Magyar jarenlang niet eens genoemd, ondanks zijn populariteit. Als je geen internet had of geen alternatieve bronnen, dan wist je niet eens wie hij was. De nationale televisie liet daarnaast alleen het positieve beeld van de huidige regering zien. Daardoor kregen mensen een eenzijdig en misleidend beeld”, voegt Bence eraan toe.
Sprankel hoop
Péter Magyar wil deze situatie fundamenteel veranderen. Hij kondigde aan de publieke omroep, Duna Media, te hervormen en een nieuwe mediawet in te voeren die onafhankelijke journalistiek moet beschermen. Volgens hem is persvrijheid een noodzakelijke voorwaarde voor echte democratische vernieuwing.
Daarnaast koppelt hij deze hervormingen aan de Europese Unie. Hongarije hoopt zo toegang te krijgen tot bevroren EU-fondsen, die volgens Brussel afhangen van verbeteringen in rechtsstaat en mediavrijheid. Magyar benadrukt dat dit geen snelle operatie zal zijn, maar een langdurig proces van hervorming en institutionele opbouw.
“Nu Magyar de presidentsverkiezingen gewonnen heeft, voelen mensen zich eindelijk vrijer om te spreken. Het is alsof Hongarije weer een land is waar je trots op kunt zijn”, aldus Bence.
Adder onder het gras
Magyar is voorlopig nog afhankelijk van president Tamás Sulyok, de Hongaarse president en een politieke bondgenoot van Orbán, die hem formeel moet aanstellen als formateur van een nieuwe regering. Magyar eist het vertrek van Sulyok, die voorlopig niet wil opstappen. Als hij blijft, wil Magyar zijn meerderheid in het parlement gebruiken om zijn ontslag af te dwingen.
“Er is een kantelpunt geweest waarop mensen kritischer werden, maar veel blijven afhankelijk van staatsmedia,” zegt Bence. “Nu is er eindelijk ruimte voor andere stemmen, maar het is afwachten hoe groot die ruimte echt wordt.”
Tekst: Danaë Ruyts
Foto: Révész Gábor, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
