Iedereen kent tegenwoordig wel een marathonfinisher of een Iron Man. Het zijn dingen die vroeger als unieke sportprestaties golden, maar vandaag de dag steeds meer als normaal worden aangezien binnen onze maatschappij. Dat is fantastisch nieuws. Meer mensen die de drempel over gaan om te bewegen, om een doel na te jagen en om buiten in beweging te komen. Daar kan niemand tegen zijn. Maar er knaagt iets. Want lopen, fietsen en zwemmen zijn van nature de meest democratische sporten die er bestaan. Je hebt er geen veld, geen club en geen vergunning voor nodig. Je trekt je schoenen aan en je gaat. Toch lijken we hard op weg om er een sport van de elite van te maken, waarbij niet je benen maar je bankrekening bepaalt of je mee mag doen. En dat zou doodzonde zijn.

Average Rob en de content creator

Een groot deel van die toenemende populariteit hebben we volgens mij te danken aan sociale media. Open vandaag Instagram of TikTok en na enkele luttele seconde bots je op een video van een content creator die trots post dat hij of zij traint voor een marathon of Iron Man. Average Rob maakte een prachtige docureeks over zijn Iron Man en zijn Marathon des Sables. Naast het feit dat deze beelden ontspannend zijn om naar te kijken, hebben ze ook een andere functie: kijkers raken gemotiveerd en willen het pad van hun idool volgen. Begrijp me niet verkeerd, dat is een geweldige evolutie. Als een video of een documentaire iemand uit zijn luie zetel krijgt en aanzet tot sporten, dan heeft die content creator goed werk geleverd.

Maar er zit een addertje onder het gras. Want bij al die beelden hoort vaak ook een etalage van het duurste materiaal. De trisuit, de aerohelm, de carbonfietsen van duizenden euro’s. De vraag die ik me daarbij stel is simpel: moet dat dan altijd met het beste en het duurste materiaal? Wie net begint, krijgt de indruk dat je jezelf pas echt een hardloper of triatleet kan noemen als je er ook zo uitziet. Een gewone Rob zonder blinkende fiets, zou zo al snel beginnen twijfelen. En dat is een gevaarlijke boodschap.

Strava, de sociale media van de sporter

Niets illustreert die verschuiving beter dan Strava, de sociale media voor sporters. Want laten we wel wezen: heb je een activiteit gedaan maar niet opgeslagen op Strava, dan heb je voor het gevoel van veel mensen evengoed niet gelopen. Geen Strava, geen kudos en voor menig hardloper voelt dat tegenwoordig als een kleine nachtmerrie.
En daar wringt het. Want sinds wanneer halen we onze voldoening uit een duimpje in plaats van uit het lopen zelf? Zou diezelfde voldoening niet gewoon moeten zitten in het feit dat je vijf kilometer in de natuur hebt gelopen, dat je buiten bent geweest, dat je hebt gesport? Het gevaar is dat de prestatie pas telt wanneer ze gezien, gemeten en geliket wordt. Daarmee verschuift de focus van het sporten zelf naar de uitstraling van het sporten. En wie belang hecht aan de uitstraling van en tijdens sporten, wil dat natuurlijk doen met de mooiste schoenen en de best blinkende fiets.

hallucinante inschrijvingsprijzen

Zo komen we bij de kern van mijn ergernis: de inschrijvingsprijzen. Ik heb drie vrienden die afgelopen jaar een Iron Man deden, elk van hen legde een slordige 700 euro inschrijvingsgeld neer en dan heb je nog geen materiaal aangeraakt, geen vliegticket geboekt en geen hotel betaald.
Voor een grote stadsmarathon als Berlijn betalen lopers ondertussen ruim 200 euro voor enkel het startbewijs. Daarnaast worden de evenementen niet alleen duurder, ze worden ook groter en drukker.

En oké, je krijgt er een medaille voor en vooral een enorme erkenning die elke druppel zweet waard is. Dat valt niet in geld uit te drukken. Maar de bedragen die je vooraf moet ophoesten gewoon om aan de start te mogen verschijnen, gaan er ronduit over. We zijn een punt voorbij waarop de prijs in verhouding staat tot wat je terugkrijgt.

Dus laat die groeiende liefde voor duursport vooral verder leven. Hoe meer mensen lopen, fietsen en zwemmen, hoe beter. Maar laat de prijzen ophouden met meegroeien. Want lopen, fietsen en zwemmen moeten blijven wat ze altijd waren: sporten van en voor iedereen. Voldoening hoort uit je lichaam te komen, niet uit je portemonnee.

Tekst: Ruben Gadisseur
Foto: K.Agaoua via Wikimedia Commons ( CC-BY-SA-4.0)