Het vak Frans, voor veel studenten de nagel aan hun doodskist. De complexe grammaticaregels met hun vele uitzonderingen, de verschillende werkwoordtijden en de soms lastige uitspraak, zijn voor veel studenten niet evident. Maar volgens Vincent Reca, leerkracht Frans in de richting marketing aan de Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen, is het niet alleen de moeilijkheid van de taal die het Frans een slecht imago geeft. 

Reca en zijn collega’s zien elk jaar een groot niveauverschil tussen de leerlingen. Sommigen starten aan hun opleiding met een zeer beperkte kennis van de Franse taal, anderen hebben dan wel weer een stevige basis.

“We zien een erg groot verschil tussen de leerlingen die bij ons starten […]. Dus de grootste uitdaging voor ons, is om iedereen gemotiveerd te krijgen.”

Motiveren

Wanneer je veel verschillende leerlingen met veel verschillende niveaus in de les hebt zitten, is het niet gemakkelijk om iedereen enthousiast te houden. Zo moet het behapbaar zijn voor de studenten die geen grote voorkennis hebben, maar tegelijkertijd moet het ook uitdagend genoeg blijven voor de studenten die wel al een zekere vlotheid in het Frans hebben.

Voor Reca draait het vooral om positiviteit. Zo vertelt hij dat hij met veel enthousiasme voor de klas staat en zijn leerlingen graag doet lachen. Het vraagt soms veel energie om studenten warm te maken voor zijn vak, maar dat doet hij met veel plezier.

“Want als je iemand aangenaam voor de klas hebt staan, maakt dit al een enorm verschil.”

Daarnaast wil hij zijn leerlingen ook laten inzien dat ze vooruitgang boeken en dat ze wel capabel zijn om een gesprekje in het Frans te voeren. “Als je je werk doet en je leert je vocabulaire, dan zul je zien dat je wél die e-mail kan schrijven, en dat je wél dat telefoongesprek kan voeren.” zegt hij.

Waarom alleen Engels niet genoeg is

Toch ontkent hij niet dat het Frans leren een uitdaging kan zijn. Zo vraagt het leren van een taal nu eenmaal veel tijd. “Wat soms frustrerend kan zijn, want we leven in een maatschappij waarin alles onmiddellijk moet gebeuren.”

Het enthousiasme van de leerlingen is dan ook soms ver te zoeken. “We kunnen toch in het Engels communiceren?” zeggen veel van zijn leerlingen dan.

“Ik begrijp hun standpunt,” vervolgt Reca. “Maar ik ben er niet van overtuigd dat alle Fransen zo goed Engels spreken.” Bovendien is hij er ook niet helemaal van overtuigd dat het Engelse taalniveau van zijn studenten hoger zal zijn dan hun Franse taalniveau.

“Ik houd er niet van om de twee talen met elkaar te vergelijken, maar wat je wel moet weten, is dat men makkelijker Engels leert in het begin.” Zo kan men volgens Reca tamelijk snel zinnen vormen in het Engels en een simpele conversatie houden. Bij het Frans is dit wat lastiger. Het vraagt wat meer tijd vooraleer men hun eerste zinnen kan vormen. “Hierdoor krijgen veel studenten de impressie dat het Engels een makkelijkere taal is,” vertelt hij.

Daarbij komen we in het dagelijkse leven ook meer in contact met de Engelse taal; denk bijvoorbeeld aan de nummers die we horen op de radio en de series die we kijken.

“Ik zeg altijd tegen mijn studenten: ‘Het Engels is makkelijk in het begin, maar daarna wordt het veel moeilijker. […] Bij het Frans is het omgekeerd.”

Eens men de basis van de Franse taal beheerst en de eerste zinnen kan vormen, wordt daarna steeds dezelfde constructie toegepast. Het Engels daarentegen wordt moeilijker naarmate je de taal leert. “Zo zijn er bijvoorbeeld werkwoordtijden in het Engels die in het Nederlands niet bestaan,” legt Reca uit.

“Het is vooral belangrijk om te begrijpen hoe een taal juist functioneert.”

De meerwaarde van verschillende talen spreken

Vincent benadrukt graag het belang van verschillende talen leren.
“Het komt tegenwoordig zelden voor dat mensen van deze [jonge] generatie nog Frans spreken. Het kan alleen maar een extra troef zijn.”

Daarnaast biedt het spreken van de Franse taal niet enkel extra carrièremogelijkheden, het brengt de verschillende gemeenschappen in België ook samen. Het helpt om beter met elkaar te communiceren en contacten aan te gaan. Kortom, het beheersen van verschillende talen kan alleen maar een verrijking zijn.

Het slechte imago van de Franse taal

Hoe komt het dan toch, dat veel studenten niet gemotiveerd zijn om Frans te leren? Reca begrijpt dat de Franse taal niet altijd even makkelijk te leren is, maar volgens hem is er meer aan de hand.

Zo stelt hij dat er een probleem is in het secundair onderwijs. “Het secundair onderwijs is een eengemaakte machine geworden, waarin de leerkrachten niet alles kunnen doen wat ze willen om hun leerlingen te motiveren. Ze moeten zich aan bepaalde methodes houden.” Zo moeten leerkrachten bijvoorbeeld lesgeven aan grote groepen leerlingen en het handboek volgen.

Ondanks dat hij gelooft dat heel veel leerkrachten hun best doen, denkt hij dat heel wat enthousiasme verloren gaat. Juist omdat leerkrachten erg beperkt worden en zich aan strenge richtlijnen moeten houden.

Meer vrijheid in het middelbaar

Hoewel Reca zelf geen lesgeeft in het middelbaar, geeft hij een aantal suggesties. Voor hem begint het met leerkrachten wat meer vrijheid te geven. Nu zijn leerkrachten erg gebonden aan een eengemaakte manier van lesgeven, en is er weinig ruimte om te experimenteren. “Zo zouden ze bijvoorbeeld een les buiten kunnen geven of een spel spelen waarin enkel Frans gesproken mag worden”, stelt Reca voor.

Daarnaast is het ook belangrijk om naar het individu te kijken. “Ik heb soms de indruk dat men dezelfde aanpak op iedereen wil toepassen. […] Elke leerling is anders, en dat vind ik juist het mooie”, zegt hij. “Dat iedereen op zijn eigen unieke manier leert.”

Reca begrijpt dat dit niet evident is. Zeker niet met een tekort aan budget of leerkrachten. Maar hij stelt dat een andere aanpak in het middelbaar het negatieve imago van de Franse taal kan hervormen.

“De taal zelf gaat natuurlijk niet veranderen”, lacht hij. Maar de manier waarop de taal aangeleerd wordt, kan wel variëren.

Dat is dan ook wat Vincent met zijn lessen probeert te doen, zijn studenten weer te motiveren om Frans te spreken en hen het plezier ervan te laten inzien.

“Het is niet omdat je eerste ervaring met de Franse taal niet goed was, dat het ook zo moet blijven.”

Wie is Vincent Reca?

Vincent Reca (47) studeerde talen. Hij gaf Engels en Nederlands aan Franstalige studenten. Nu is hij al tien jaar leerkracht Frans in de opleiding marketing aan de Karel de Grote Hogeschool. Verder geeft hij bijlessen Frans aan ondernemers om hun taalvaardigheden op de werkvloer aan te scherpen. Samen met Kenny Van Elzen schreef hij hier ook een boek over: ‘Le français des affaires’. Een boek voor diegenen die hun Frans naar een professioneel niveau willen brengen.