16/11/2026

“Als de samenleving vooruit wil, moeten mensen eerst op individueel niveau veranderen”: Victor De Roo (29) over zijn debuutnovelle ‘Heil’

De voorbije vier jaar timmerde Victor De Roo tussen het lesgeven door aan ‘Heil’, zijn literair debuut dat in september uitkwam. Het eindresultaat is een grillige zoektocht naar zingeving en verlossing die gelijkloopt met De Roo’s eigen queeste. “Ik hoop dat het boek jongeren inspireert om resoluut een eigen weg in te slaan.”

 

Alsof het toeval ermee gemoeid is, zijn er juist opnames van een serie aan de gang in Le Cirio, het café waar Victor en ik zouden afspreken. In plaats van de in art nouveau gehulde zaak verandert de locatie naar brasserie Babbelzot. Achteraf gezien blijkt dat een betere keuze te zijn: het geschaterlach aan de tafel naast ons en de volkse sfeer in de zaak doen denken aan de rokerige cafés die het decor vormen van De Roo’s debuutroman ‘Heil’. Daarin trekt hoofdpersonage Lazaar Vanderschrik naar Charleroi om zijn nonkel Marc te zoeken, in de hoop dat hij Lazaars familiegeschiedenis kan opklaren. Eenmaal aangekomen in Charleroi onderneemt Lazaar een existentiële dwaaltocht langs allerhande kroegen. Een vraag over de cafécultuur lijkt me op zijn plaats.

 

Vroeger speelde je in De Nooit Moede, een ter ziele gegane new wave band die was vernoemd naar een café. Ook in je boek ‘Heil’ spelen cafés een cruciale rol: het hoofdpersonage Lazaar Vanderschrik trekt op een kroegentocht met de allures van een filosofische koortsdroom. Mag ik stellen dat het kroegleven belangrijk voor je is?

 

De Roo: Zeker. Ik ben lang voorzitter geweest van een jeugdhuis in Leefdaal, mijn thuisdorp. In die hoedanigheid baatte ik mee het jeugdcafé uit. Later heb ik bij een bierbrouwer en drankcentrale gewerkt en ook toen ik naar Brussel verhuisde rond mijn negetiende, bleven cafés zeer belangrijk voor mij. In zaken als Les Brasseurs en Le Coq heb ik bijvoorbeeld veel vrienden leren kennen. Ook La Parenthèse, een kroeg in Etterbeek waar ik vaak kom, ligt me na aan het hart. Ik heb die naam letterlijk gebruikt voor een café in mijn boek als eerbetoon.

 

We zitten momenteel vlakbij de Beurs van Brussel. De vorige weken werd die plek het decor van rellen en politiegeweld. Hoe heb jij die gebeurtenissen beleefd?

 

De Roo: Eerder vanop afstand. Ik zit in een levensfase waar ik afstand probeer te nemen van de waan van de dag. Al enkele jaren houd ik me bezig met veel te lezen en zo onderneem ik een soort filosofische zoektocht. Als die is afgerond, ben ik, net zoals het personage nonkel Marc in mijn boek, van plan terug in contact te komen met de media en het reilen en zeilen van de maatschappij. Ik probeer mijn tijd momenteel weloverwogen te spenderen, zeker nu ik voltijds lesgeef en een familiaal leven heb. Het nieuws volg ik dus niet op de voet, omdat er anders weinig tijd overschiet voor andere zaken. Natuurlijk blijf ik er wel verantwoordelijk in en volg ik een noodzakelijk minimum actualiteit.

 

In je Instagram bio staat er dan ook simpelweg ‘offline’.

 

De Roo: Mijn account had ik een lange tijd terug verwijderd. Toen ik ‘Heil’ uitbracht, voelde ik een zekere druk om terug zo’n account in het leven te roepen, al was het maar om te vermijden dat iemand met m’n identiteit zou lopen. Nu bekijk ik dat profiel ook niet meer. Er is zo weinig tijd in een dag en zeker in een mensenleven. Vandaar de keuze om niet langer tijd te verdoen op zulke apps en me volop te focussen op mijn persoonlijke zoektocht. Nu kan ik me niet meer voorstellen dat ik uren verslijt op sociale media.

 

Hoe heb je dan als online buitenstaander het boek weten te vermarkten?

 

De Roo: Ik kan rekenen op hele goed vrienden die wél op sociale media zitten en daar een goed woordje voor me deden. Mijn uitgeverij (Borgerhoff & Lamberigts, KR) steunt me ook en is met het boek naar de pers gestapt, waarna enkele kranten op dat voorstel zijn ingegaan. Door mijn vroegere muziekcarrière had ik ook een zeker bereik.

 

Het idee voor ‘Heil’ ontstond nadat je een korte trip naar Charleroi maakte, een stad die met zijn reputatie als ‘lelijkste stad ter wereld’ zowat de anti-vakantiebestemming is. Vanwaar toch de keuze om te gaan?

 

De Roo: Een aantal jaar geleden verdiepte ik me in de migratiegeschiedenis van België. Via dat onderwerp hoopte ik de evolutie van ons land en dus ook de huidige gang van zaken beter te begrijpen. Tijdens die periode las ik een boek van auteur Pascal Verbeken waarin hijzelf naar Charleroi trok. Ik was geïntrigeerd door het beeld dat hij schetste en wilde kijken of de stad bij mij zou passen. Uiteindelijk was dat niet helemaal het geval, al leerde ik er wel de schoonheid in de lelijkheid ontdekken en ontmoette ik er veel inspirerende mensen. Een halfjaar geleden heb ik de tocht nog eens opnieuw ondernomen, deze keer met mijn partner. Conclusie: heel wat mensen die ik de eerste had leren kennen, waren overleden. Voor veel van hen was de kroeg hun vaste uitvalsbasis en da’s geen gezond leven. Zo is het boek opgedragen aan Abdullah, iemand die ik in die context heb leren kennen, maar jammer genoeg is heengegaan.

 

De meest markante passage vond ik die waarin Lazaar op de trein zit en hoort hoe een meisje nieuws over de genocide in Gaza te zien krijgt op haar smartphone. Een seconde later flitst er een video voorbij over de terugkeer van een Frans rapduo. Dat bombardement van uiteenlopende online prikkels lijkt me kenmerkend voor deze tijden.

 

De Roo: Het is vooral een weerspiegeling van wat er speelde in mijn omgeving toen ik het boek zo’n viertal jaar geleden schreef. Enerzijds merkte ik dat de Palestijnse zaak begon op te komen onder mijn studenten. Anderzijds zag ik een fixatie op de luxueuze “Dubai-lifestyle” die populaire rappers promoten. Ik wijs mensen met zo’n materialistische instelling niet direct met de vinger, maar ik denk wel dat het geen goed plan is de aarde naar zo’n gedachtegoed in te richten. Er wordt vaak beweerd dat we zoveel mogelijk economische en technologische innovatie moeten nastreven, maar ik denk dat dat niet de succesformule voor geluk is. Sterker het nog, het ligt geluk soms in de weg. Daarom dat het personage van nonkel Marc ook een apolitieke, spirituele revolutie predikt die de hele maatschappij van koers moet doen veranderen.

 

Nonkel Marc had nochtans een sterk marxistisch geïnspireerd verleden, dat hij later gedesillusioneerd opgeeft. Lazaars vader daarentegen koesterde een Vlaams-nationalistische ideologie en in het begin van het boek wordt het Oostfront-verleden van Lazaars grootvader aangehaald.

 

De Roo: Die politieke mengelmoes dient om Lazaars zoekende positie te benadrukken. Hij erft dat verleden, maar is het niet. Dat is trouwens in de werkelijkheid ook zo: veel mensen hebben, of ze het nu weten of niet, een familielid dat een rol speelde binnen het Belgisch kolonialisme of collaboratie-verleden. Lazaar is daarnaast, net zoals ik, een Vlaming die in Brussel woont, wat op zich ook al een unieke positie is.

 

Dat is niet de enige autobiografische knipoog in ‘Heil’. Zo spreekt hij over zijn gestaakte muziekcarrière. Jij verdween evenzeer uit de schijnwerpers van de muziekwereld.

 

De Roo: Ik maak nog steeds muziek hoor, maar ben niet meer bezig met dat actief te promoten. Er komt binnenkort een plaat uit op het Belgisch label STROOM die het boek vergezelt. Die zal simpelweg ‘Lazaar Vanderschrik’ heten, omdat Lazaar er vanuit zijn perspectief op zingt. Het klopt wel dat ik veel inspiratie uit mijn eigen leven haal en dat van anderen.

 

Lazaar is in het boek continu op zoek naar zijn eigen heil. Wanneer ondernam jij die zoektocht het hardst in jouw leven?

 

De Roo: (Beslist) Altijd. (Denkt na) Op verschillende momenten in mijn leven voelde ik aan dat ik me niet vereenzelvig met één manier van denken. Daarom dat ik al jaren bezig ben met te zoeken naar een eigen denkwijze. Dat doe ik op basis van werkervaring, maar ook door veel te lezen en met filosofie bezig te zijn. Het boek is een parallel verslag van die zoektocht. Religie speelt bijvoorbeeld een belangrijke rol in het verhaal, omdat ik merkte dat veel jongeren de laatste jaren terug een godsdienst beginnen aan te hangen.

 

Wie heeft jouw geholpen in die zoektocht? Of was het een solitaire aangelegenheid?

 

De Roo: Eerder dat tweede. Ik heb nooit echt mentors gehad wiens visie ik klakkeloos overnam. Er zijn wel filosofen in wiens werk ik me verdiep, maar ik identificeer me nooit met slechts één visie of denkschool.

 

Het is dus de veelheid aan denkwijzen die je aanspreekt?

 

De Roo: (Denkt na) Ja, maar altijd met de intentie om vanuit de veelheid terug te keren naar een soort uniformiteit. Neem bijvoorbeeld het personage van Mustafa in mijn boek. Hij heeft een psychische kwetsbaarheid en verliest zich helemaal in die stortvloed van verhalen en denkmanieren. Door de ontzuiling hebben we de vrijheid gekregen om instituten als religie kritisch vanop een afstand te bekijken. Prima, maar ik pleit ik ervoor om al die losse visies samen te rapen zodat je één nieuwe richting kan inslaan.

 

Je gedijt precies wel in de somberte. ‘Heil’ is doordrongen van verval en onder je eigen naam schreef je koudbloedige new wave. Zoek je die donkerte steevast op?

 

De Roo: (Snel) Nee. Dat heeft te maken met het feit dat ik muzikaal redelijk ongeschoold ben. Die sombere klanken komen eerder spontaan naar boven in een intuïtief en daarom ook veeleisend proces: ik moet teren op gevoelsmatige momenten van inspiratie. Dat is ook één van de redenen waarom ik muziek wat op een lager pitje heb gezet. Anders had ik simpelweg geen tijd om ‘Heil’ te schrijven: naast het schrijven gaf ik voltijds les en bevond ik me middenin mijn eigen queeste. Het boek is letterlijk tussen de soep en de patatten geschreven. Het telt nog geen honderd pagina’s, maar ik heb er toch vier jaar over gedaan. Mijn eigen zoektocht veranderde continu en daardoor nam het boek ook de hele tijd andere vormen aan. Mocht ik het nog twee jaar achter de hand hebben gehouden, zou het gegarandeerd anders zijn dan dat het nu was.

 

In een interview met Radio 1 bekende je geen voorbeeldstudent te zijn vroeger. In je eigen woorden: “Ik was meer slapende dan wakker”. Heb je daar nu, als leraar Nederlands en Filosofie, spijt van?

 

De Roo: (Blaast) ‘Spijt’ is zo’n moeilijk woord. Destijds deed ik nu eenmaal waar ik veel energie uit haalde, namelijk muziek maken. Mijn ouders steunden die passie, maar lieten ook merken dat ik ruimte moest toelaten voor andere dingen. Literatuur is bijvoorbeeld pas relatief laat een rol beginnen spelen in mijn leven. In het vijfde middelbaar kwam ik tijdens de lessen Nederlands in aanraking met het werk van Elsschot, Van Ostaijen, Claus en Boon. Ik vond dat coole figuren, al werd het vooral goed gebracht door mijn leraar. Daarom dat ik nu mijn leerlingen met handen en voeten aan het lezen probeer te krijgen, als manier om hun levens te verrijken.

 

Stel dat één van hen ‘Heil’ leest, wat hoop je dan dat hij/zij/die uit het boek haalt?

 

De Roo: Eigenlijk raken we al thema’s van het boek aan tijdens mijn lessen als we het bijvoorbeeld hebben over filosofische stromingen. Los daarvan hoop ik dat het boek jongeren kan aanzetten om resoluut een eigen weg in te slaan, in de hoop van deze wereld een betere plek te maken. Want om als samenleving vooruit te geraken, moeten eerst mensen individueel de eerste stap zetten.

Tekst en beeld: Kobe Rombouts