Wanneer de lichten in de zaal weer aangaan, blijft Jonah Was Here nog even hangen. Niet omdat de film zwaar op de maag ligt, maar omdat hij rouw opvallend mooi in beeld heeft gebracht. Ik spreek na de persvoorstelling met Aagje Vanthomme van News City en Zita Meeusen, stagiaire bij Filmfix Magazine. Ze zijn het opvallend vaak eens over de film, maar leggen andere accenten.

Voor Aagje Vanthomme zit de kracht van de film vooral in de toon: “Het is natuurlijk een heel zwaar onderwerp, maar de film wordt niet alleen donker of somber. Er zit een soort lichtheid in en ook best veel humor.”

Ook Zita Meeusen merkt dat op, maar zij kijkt vooral naar de kleine, banale details. “Ik vind het altijd heel leuk als er van die heel gewone elementen in een film zitten. Bijvoorbeeld als het ineens over zijn broodje krab gaat. Daardoor voelt het alsof je naar echte mensen kijkt.”

Die twee antwoorden liggen dicht bij elkaar, maar vertrekken vanuit iets anders. Waar Aagje vooral kijkt naar de balans tussen verdriet en humor, ziet Zita hoe kleine details die lichtheid concreet maken.

Een hoofdpersonage dat nooit verschijnt

Een opvallend element in Jonah Was Here is dat Jonah zelf nooit in beeld komt. Toch is hij voortdurend aanwezig.  “Dat vind ik wel straf”, zegt Aagje. “Je hebt wel een beeld van hoe hij was via de vader, maar zelf weet ik niet hoe hij eruitziet.”

Voor mij is dat misschien ook net een van de interessantste keuzes van de film. Jonah wordt geen personage dat we leren kennen via flashbacks of oude beelden. Hij bestaat vooral in de herinneringen van anderen. Daardoor gaat de film minder over wie hij was en meer over wat zijn afwezigheid met de mensen rondom hem doet.

Koen De Bouw als stille kracht

Wanneer ik vraag wat het sterkste element van de film is, twijfelt Aagje nauwelijks aan het totaalplaatje: scenario, dialogen, humor en acteurs versterken elkaar. Toch springt de naam van het hoofdpersonage eruit: Koen De Bouw. “Hij was perfect voor deze rol. Hij kan dat verdriet heel klein spelen. Het zit niet altijd in grote emoties of dramatische scènes.”

Zita legt de nadruk eerder op het scenario en de beeldtaal. Voor haar werken vooral de gewone gesprekken en details goed: “Dat maakt de personages geloofwaardiger.”

Opnieuw kijken ze dus anders naar dezelfde kwaliteit: Aagje naar de acteur, Zita naar de wereld die rond hem is opgebouwd.

Wanneer wordt rouw te veel?

Op één punt zijn ze het duidelijk eens: de film maakt het verdriet niet sensationeel.

Aagje noemt de aanpak “heel subtiel”. “Zowel de vader als de moeder zitten natuurlijk in een verschrikkelijke situatie, maar de film probeert dat verdriet niet overdreven groot te maken.”

Zita zegt iets gelijkaardigs, maar focust meer op het gedrag van de vader Bob, gespeeld door Koen De Bouw. “Dat hij een beetje in het leven van zijn zoon kruipt, kan voor mensen die dat niet hebben meegemaakt misschien vreemd lijken. Maar in de film snap je wel waarom hij dat doet.”

Dat is misschien de interessantste tegenstelling in hun antwoorden. De ene kijkt vooral naar hoe de film rouw toont, de andere naar hoe rouw gedrag kan veranderen.

Eén film, twee blikken

Aagje kijkt als journaliste vooral naar toon, acteerwerk en subtiliteit. Zita valt meer op de dialogen, kleine details en geloofwaardigheid. Toch komen ze uiteindelijk bij hetzelfde punt uit: Jonah Was Here werkt omdat de film verdriet niet voortdurend groot maakt.

Misschien vat de kleine acteur Sem dat nog het best samen wanneer hij zegt: “Je glimlach is zo vrolijk, maar je ogen zijn zo triestig.” Die tegenstelling zit eigenlijk door de hele film heen. Er is humor, warmte en lichtheid, maar het verdriet verdwijnt nooit helemaal uit beeld. Misschien is dat net waarom Jonah Was Here blijft hangen: niet door de luidste scènes, maar door de momenten waarop verdriet en geluk tegelijk zichtbaar worden.