“Je mag mijn tupperware doosjes niet in de microgolfoven zetten, want dan smelten ze.” Het is een zin die niemand ooit zou onthouden, tot het blijkt dat het de laatste zin was die je tegen je zoon zei. Zo klinkt het in zaal 6 van de Kinepolis tijdens het Film Fest Gent.

Een kamer die blijft praten
De film opent in het donker. Geen beeld, enkel twee stemmen die we horen en lezen als ondertitels. De leegte komt alvorens het verhaal start. Daarna volgt Bob, gespeeld door Koen De Bouw, een dokter die dagelijks andermans pijn behandelt en zijn eigen pijn wegstopt. Zijn zoon Jonah is overleden. Bob trekt naar Jonahs studentenkot. Het kot kan je zien als een personage op zich: geschoren haren in de bombak, leeuwenpantoffels in het midden van de kamer, gebruikte sokken op de verwarming, etensresten die al maanden staan te schimmelen, etc. Het sterkste moment duurt maar even. Bob wil iets tegen zijn zoon zeggen, zegt niets en voelt alleen maar aan de lege bureaustoel die voor hem staat.

Lachen om te overleven
Jonah Was Here is geen zwaarmoedige film, en dat is zijn grootste verdienste. Bob is verrassend grappig, op de onhandige vader-manier dat ze niet weten wat ze met hun verdriet moeten doen. Hij trekt Jonahs kleren aan en sleept de rugzak van zijn zoon overal mee naartoe. Ik zie de rugzak van Jonah als een rode draad doorheen de film. In de winkel vraagt de kassierster of hij smurfenstickers spaart. Zulke banale momenten maken de film herkenbaar. Het laat je zien dat rouw niet alleen uit tranen bestaat, maar ook uit boodschappen doen en een broodje eten met zijn beste vriend die onverwacht langskomt.

Soms krijgt de film bovendien een toets van verbeelding. Bob zit in Jonahs auto, en plots ziet hij zijn zoon naast hem in de passagierszetel zitten. Samen luisteren ze naar Gorki. Voor even is de dood verdwenen.

“Je hebt een lachende mond, maar je hebt droevige ogen”
Naarmate Bod meer ontdekt en zich verplaatst in het leven van zijn zoon, wordt Jonah weer een mens in plaats van een herinnering. Via Jonahs gsm bekijkt Bob video’s en luistert hij naar berichten. Hij ontmoet Matt, een goede vriend van Jonah die onder hem op kot zit. Bob leert ook Claire en Mae kennen, die bij de bowling werken waar Jonah als student een plek vond.

Het mooiste personage is de kleine Sem, het zoontje van Claire. Sem doorprikt Bob met één zin: “Je hebt een lachende mond, maar je hebt droevige ogen.” Dit zegt zo veel en had best de titel van de film kunnen zijn. De scène tussen die twee in het park is de parel van wat het festival te bieden had. Ook de verdwenen hond Laika zorgt voor een hartverwarmende zijlijn. Soms kies je het niet, soms word je gekozen.

Samen breken, samen helen
De emotionele kern zit bij de ouders van Jonah. Bob en Mireille (Jonahs moeder), die gescheiden zijn, praten in de auto van Jonah over hun verdriet en halen herinneringen op terwijl ze een joint delen. Zo puur. In het ouderlijk huis loopt tussen de ouders een ruzie uit de hand. Het eindigt in hevig geween, samen liggend op Jonahs bed, in elkaars armen. Het is rauw en bijna ongemakkelijk om te zien, en toch op een bepaald punt ook troostend. Daarna volgt het beeld van een leeg studentenkot, dat van Jonah, dat alles zegt.

Over het slot ga ik zwijgen, behalve dat licht een grote rol speelt en dat het zonder uitleg zegt wat de hele film probeert te vertellen. En ergens op de muur bij de douches van het studentengebouw staat nog altijd gekrabbeld: Jonah was here.

Jonah Was Here bewijst dat een film over rouw niet zwaar hoeft te zijn om diep te raken. Dankzij de scherpe scenografie, de trouwe acteurs en een scenario dat vertrouwt op kleine details, is dit een warme en herkenbare film. De film laat je lachen en huilen, soms zelfs in dezelfde scène, wat absurd is. Zelf kwam ik de zaal 6 uit met een lachende mond en droevige ogen. Gaan kijken is dus de boodschap, maar voorzie misschien wel een zakdoek.