Dit jaar waren er minder internationale namen te vinden op de call sheet van Film Fest Gent. De Zuid-Koreaanse componist Yeakun Yoo was een van hen. Hij werkt aan grote videogames en audiovisuele producties in Zuid-Korea en de Verenigde Staten. Op 10 oktober, de ochtend van de uitreiking van de World Soundtrack Awards, kon ik met hem praten over zijn werk, zijn creatieve proces en de uitdagingen van componeren voor verschillende media.

Hoe heb je het festival leren kennen?

Ongeveer twee jaar geleden bezocht een organisator van Softviews Korea. Ze ging naar het muziekfestival van Jecheon en stelde het festival daarvoor aan Koreaanse componisten. Dat was de eerste keer dat ik hoorde dat het bestond. Vorig jaar ging ik daarna naar Krakau. Ik won ongeveer vijf jaar geleden het filmmuziekfestival van Krakau. Sindsdien ga ik er elk jaar naartoe, omdat ik het er zo fijn vind. Het voelt als familie. Vorig jaar ontmoette ik Hana. Zij vertelde me ook over dit festival en raadde me aan om me in te schrijven voor de Young Talent-wedstrijd.

Je hebt in het verleden al wedstrijden zoals deze gewonnen. Waar keek je deze keer het meest naar uit?

Eigenlijk was ik niet van plan om aan deze wedstrijd deel te nemen. Ik ben al een gevestigde componist. Mensen die zich voor dit soort wedstrijden inschrijven, zijn meestal nog niet zo bekend. Ze hebben nog geen grote naam opgebouwd, maar willen internationaal meer erkenning krijgen. Mijn doel was een beetje anders. Ik werk aan AAA-games en audiovisuele producties in Korea en de Verenigde Staten, vooral in Los Angeles. De laatste tijd ben ik voornamelijk met mijn eigen projecten bezig. Ik heb ook een team van mensen, waaronder enkele ingenieurs.

Op een dag besefte ik dat deze wedstrijd bestond. Ik had het heel druk, maar een van mijn projecten werd geannuleerd. Ik weet niet of ik dat geluk moet noemen, maar daardoor kreeg ik plots drie à vier dagen vrij.

Ik zag dat de winnaar van de World Soundtrack Awards het Sychron instrumenten-pakket zou krijgen. Als je zou winnen, is er dan iets waarmee je meteen zou willen experimenteren?

Ik wist niet eens dat er een prijs was. Mijn doel anders. Ik ben 35 jaar en dat is de maximumleeftijd om aan deze wedstrijd deel te nemen. Of je nu de prijs wint of aan de workshop deelneemt, maakt voor mij niet zoveel uit. Ik deed mee omdat ik geïnteresseerd was. Ik wilde niet per se iets krijgen uit mijn deelname. Ik wilde gewoon nieuwe uitdagingen aangaan. Ik wil niet altijd voor de veilige optie kiezen. Ik wil uit mijn comfortzone komen.

Voor deze opdracht moest je een score schrijven voor de serie Ratchet, had je die al gezien?

Ik heb de muziek voor die beelden gemaakt. Het fragment duurde maar ongeveer één minuut en twintig seconden. Dat is vrij kort, maar het is ook heel moeilijk omdat het om openingsmuziek gaat. Voor zo’n openingsfragment moet je een herkenbare themamelodie en een eigen geluidsontwerp creëren. Alles moet erin zitten. Het was dus moeilijk, maar ik kreeg een paar goede ideeën en kon het binnen twee dagen afwerken.

Je vertelde in één jaar geleden in een interview dat je aan verschillende projecten werkte waarover je nog niets mocht zeggen. Kun je inmiddels iets vertellen over waar je nu mee bezig bent?

Momenteel werk ik aan een AAA-game die TAL heet. Het is een fantasygame die gebaseerd is op Koreaanse tradities. Ik ontmoette de regisseur voor het eerst toen ik aan Lies of P werkte, een AAA-game die heel succesvol was. Daarna verhuisde de regisseur naar een nieuw bedrijf, waar hij aan een nieuwe AAA-game begon. Daarom heeft hij me opnieuw gecontacteerd.

Werk je liever aan AAA-games of aan andere videogames dan aan films?

Dat is net het punt. Ik wil beide doen. Ik werk ook aan twee geanimeerde televisieseries. Ik heb niet één genre dat er voor mij bovenuit springt. Mijn grootste project is voorlopig een game, maar ik wil aan games, films en animatie werken. Er zijn overeenkomsten tussen het componeren voor die drie genres, maar ik moet me voor elk genre wel drie keer zoveel verdiepen in de specifieke vereisten.

Ik merkte dat veel games waaraan je hebt gewerkt een emotionele kant hebben. Werk je graag aan zulke projecten? Is het gemakkelijker om daarvoor muziek te componeren?

Ik ben meer een klassieke componist. Ik vind het vrij gemakkelijk om over zulke emoties na te denken en verschillende variaties te maken. Zo ervaar ik het.

Hoe heb je ontdekt wat je zelf graag componeert, terwijl je tegelijk rekening houdt met wat de mensen die een game leiden nodig hebben?

Hoe vind je een evenwicht tussen wat jij wilt maken en wat de klant verwacht? Dat is heel moeilijk. Alle componisten worstelen met die vraag. Ik ben niet iemand die gewoon zegt: “O, je wilt dit? Oké”, en vervolgens passief uitvoert wat de klant vraagt. Ik wil mijn eigen mening naar voren brengen.

Tegelijkertijd is het zijn project. Ik dwing hem dus niet om naar mijn mening te luisteren. Ik denk altijd dat hij zijn eigen project beter kent dan ik. Daarom probeer ik zijn visie te respecteren. Maar ik doe dat niet door gewoon passief te zijn.

Je bent nog relatief jong, maar je hebt al een indrukwekkend parcours afgelegd en aan veel projecten gewerkt. Is er één project dat er voor jou uitspringt als favoriet?

Ja, SOP, de game. Ik denk dat dat mijn meest succesvolle project is, en ik ben er heel blij mee. Wat ik er zo goed aan vind, is dat het heel emotioneel is. Ik denk dat dat mijn specialiteit is. Ik vind het fijn om de emoties en het karakter van personages via mijn melodieën te beschrijven. Ik hou vooral van eenvoudige melodieën die mensen zich blijven herinneren. Ik denk dat SOP daarom perfect bij mij paste.

Zou je graag meer projecten doen die daarop lijken?

Ja. Ik heb een verhaal over hoe ik aan SOP heb gewerkt. De producent wilde dat ik muziek componeerde zonder referenties. Hij stuurde me alleen beelden en video’s van de gameplay. Hij zei dat hij me volledig creatief wilde laten zijn en me daarom geen voorbeelden wilde geven. Ik moest gewoon mijn eigen ding doen, waarna hij zou beoordelen of het werkte.

Vond je dat gemakkelijker of juist moeilijker?

Moeilijker. Het was een grote uitdaging, maar ik vond het wel fijn. Het betekende namelijk dat hij mijn creatieve ideeën wilde respecteren. Daardoor kreeg ik de vrijheid om volledig mijn eigen ding te doen. En het werkte, omdat hij het goed vond. Mijn eerste versie bleek meteen een succes.

Zonder enige referentiepunt?

Ja, ik denk dat ik een beetje geluk had. Zulke processen, waarbij je zonder voorbeelden werkt, kunnen heel creatief zijn. Maar soms werkt het niet. Dan weet ik niet goed welke richting de klant uit wil en heb ik meer tijd nodig om te begrijpen wat hij precies bedoelt.

Had je voor de muziek van Ratchet ook geen referenties gekregen? Wat vond je het leukste aan het maken ervan?

Om inspiratie op te doen, heb ik een stukje van de televisieserie bekeken. Niet de hele serie, want daar had ik geen tijd voor. Ik heb alleen de eerste drie of vier afleveringen gezien. Daarna kon ik nog niet helemaal begrijpen waar het verhaal naartoe ging.

Als je aan een muziekstuk begint, waar denk je dan als eerste aan?

Dat hangt af van de componist. Omdat ik klassiek pianist ben, denk ik bij een melodie meteen ook aan de harmonie, de orkestratie en alles wat daarbij hoort. Ik begin meestal met melodieën en bouw daarna de structuur op aan de hand van de verschillende melodische zinnen. Ik heb veel ervaring met orkestratie. Vroeger arrangeerde ik ook muziek voor mijn kerk.

In Korea moeten alle mannen hun militaire dienst vervullen. Ik was daarom twee jaar lang componist bij een militaire muziekkapel. Ik had het geluk om gratis met een orkest van vijftig muzikanten te kunnen werken. Zij konden mijn muziek gewoon spelen. Die ervaring was heel waardevol en heeft me veel over orkestratie geleerd.

Is dat ook hoe je met componeren bent begonnen? Tijdens je legerdienst, of was dat al veel eerder?

Ik ben op mijn veertiende professioneel beginnen componeren. Ik had een mentor en volgde minstens drie à vier jaar privélessen. Daarna ben ik me gaan toeleggen op klassieke compositie.

Je bent dus heel jong begonnen.

Ja, heel jong. In Korea beginnen mensen meestal rond hun tiende, elfde of twaalfde met componeren. Ik was een beetje laat, maar niet té laat.

Had je het gevoel dat je achterliep op anderen, of kon je gewoon beginnen componeren zonder dat dat een probleem was?

De concurrentie was heel zwaar. De universiteit waar ik studeerde, had een heel hoog niveau en uitstekende professoren. Om toegelaten te worden, moesten we jarenlang privélessen volgen. Er waren ontzettend veel onderdelen waarop we getest werden, zoals harmonie, piano en compositie.

De toelatingsproeven duurden vier volledige dagen. Op één dag moesten we negen uur lang een compositieproef afleggen. Een andere dag hadden we negen uur harmonie. Daarna volgden gesprekken met professoren. Op de laatste dag moesten we een test voor absoluut gehoor doen.

Je componeert al zo lang en hebt daarnaast ook gestudeerd. Ik kan me voorstellen dat je soms afwijzingen of negatieve feedback hebt gekregen. Hoe leer je daarmee omgaan?

Wat ik nog niet verteld heb, is dat ik de eerste keer niet toegelaten werd tot de universiteit. Ik heb het twee keer geprobeerd en werd uiteindelijk bij mijn derde poging toegelaten. Ik wil dat geen mislukking noemen, want het was een heel waardevolle ervaring.

Daardoor kon ik mijn eigen gedachten wat objectiever bekijken en nieuwe uitdagingen aangaan. Je hoeft niet bang te zijn om te falen.

Je bent dus blijven doorgaan tot het uiteindelijk lukte. Wat motiveerde je om vol te houden?

Tegenwoordig zijn mijn vrouw en kinderen mijn grootste motivatie en inspiratie. Toen ik jong was, hield ik gewoon heel erg van muziek. Die liefde voor muziek was zo groot dat ik ondanks mijn mislukkingen bleef doorgaan.

Stel dat je de muziek zou mogen componeren voor eender welke game, film of animatieserie, zelfs eentje die al uit is. Is er een project waarvoor je dat heel graag zou doen?

Ik zou graag iets warms maken. Ik hou van drama’s en van verhalen. Mijn favoriete film is Forrest Gump.  Ik hou van het familieverhaal. Ik ben echt een liefhebber van drama’s. Ik zou heel graag aan zulke projecten werken.

Films die emotioneel zwaar zijn, maar toch een warm gevoel achterlaten?

Ja, dat soort films wil ik altijd maken. Als ik mag kiezen, zou ik voor dat type film gaan. Bij games krijg ik die kans meestal niet. Games zijn vaak anders.

Speel je zelf ook games waarvoor je muziek hebt gecomponeerd? Geeft dat je een andere kijk op gamemuziek dan iemand die niet vaak gamet?

Ik speel al tien jaar League of Legends. Ik speel het nog steeds af en toe met mijn vrienden. Soms vragen mijn studenten of andere componisten me iets over de game-industrie. Dan zeg ik: als je geen gamer bent, speel dan gewoon games. Je moet zelf ervaren wat een game is en hoe de muziek daarin werkt. Dat is heel belangrijk.

Wanneer filmcomponisten gamemuziek proberen te maken, is die muziek vaak te serieus of te diepzinnig. Gamemuziek heeft meestal andere functies nodig. Sommige componisten proberen alles heel serieus te maken. Er is dus een evenwicht nodig tussen de twee? Klopt. Dat wist ik niet. Dat is interessant. Je kunt dat dus niet leren door alleen maar gamemuziek te componeren. Je moet zelf spelen om de sfeer te begrijpen. Je moet aanvoelen welke sfeer je wilt creëren.

Je vertelde ook dat je met een team werkt. Een team van acht mensen, toch?

Eigenlijk is het een bedrijf, een soort vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Ik heb het bedrijf vier à vijf jaar geleden opgericht. De eerste leden werden in 2021 aangenomen. In het begin was het best moeilijk om alles te organiseren.  Sommige mensen zijn veranderd, maar de samenwerking en de harmonie binnen het team zijn er nog steeds. Iedereen heeft zijn eigen rol. De ene persoon is heel goed in jazz, iemand anders in rock. Ik heb ook een geluidstechnicus die zich met de mix bezighoudt.

Wie inspireert je het meest in je werk, of wie heeft je geïnspireerd toen je opgroeide?

Soms reis ik, soms luister ik gewoon naar veel muziek. Ik heb ook een paar hobby’s. Mijn favoriete hobby is tafeltennis. Wanneer ik even niet aan muziek denk, doe ik iets anders. Soms haal ik daar dan weer ideeën uit. Ik krijg soms nieuwe melodieën in mijn hoofd wanneer ik onder de douche sta.

Ik probeer deze vraag aan zoveel mogelijk mensen te stellen. AI komt steeds meer op en neemt in allerlei sectoren taken over. Welke rol zie jij voor AI in jouw werk en in de muziekindustrie?

Mijn antwoord is eigenlijk dat niemand weet hoe de toekomst eruit zal zien. Ik probeer gewoon zo goed mogelijk muziek te blijven studeren en te doen wat ik kan. Tegenwoordig is AI echt een beest, denk ik. Maar zelfs Sam Altman en Elon Musk weten niet hoe snel AI zich zal ontwikkelen.

Hoe de muziekindustrie er over enkele jaren zal uitzien, weet Yoo niet. Hij probeert zich daarom te concentreren op wat hij zelf in de hand heeft: blijven studeren, muziek maken en nieuwe uitdagingen aangaan. Yoo ging uiteindelijk niet met de prijs naar huis, maar de Young Talent-competitie bood hem wel de kans om uit zijn comfortzone te stappen.

Foto: © Tone Verswijvel / Film Fest Gent