De gerenommeerde documentaire ‘You Can See Everything’ draait bij ons vanaf 30 december in de zalen, maar wegens de enorme populariteit spelen er 15 november al premières in enkele cinema’s. Eén van de verklaringen van het enorme succes? Nathan Fielder, de prettig gestoorde, door het internet geadoreerde mede-regisseur van de documentaire.

“147 kaartjes vlogen op één minuut de deur uit: dat hadden we nog nooit meegemaakt.” Sam Dreesen, communicatieverantwoordelijke bij Cinema ZED Leuven, staat nog altijd versteld van het succes van de ‘You Can See Everything’-avant-première. “Dit soort taferelen zien we normaal gezien alleen maar bij superheldenfilms, niet bij een experimentele documentaire van bijna drie uur”, gaat hij verder. “Over superheldenfilms gesproken: ‘You Can See Everything’ heeft momenteel één van de hoogste opbrengsten in de Verenigde Staten en steekt daarmee de superheldenfilm ‘Clayface’ voorbij.”

Ongemakkelijke schemerzone

Wat bezielt mensen om drie uur vrij te maken voor zo een klepper? In eerste instantie de inhoud van de documentaire zelf. 174 minuten lang volgen we de frauduleuze Elizabeth Holmes de laatste dagen voor haar gevangenschap. In 2022 werd Holmes namelijk schuldig bevonden aan fraude en samenzwering tot fraude. De reden daarvoor: haar zogenaamd revolutionaire Theranos-technologie, waarmee gebruikers voor slechts drie dollar en aan de hand van één bloeddruppel ziektes als kanker en hiv konden opsporen. Alleen: onderzoek van The Wall Street Journal wees uit dat Holmes’ project complete onzin was, waardoor mensen foutief werden gediagnosticeerd met hiv en miskramen. Op 30 mei 2023 werd Holmes voor 11 jaar opgesloten in de federale gevangenis van Texas. Voer genoeg voor een beklijvende documentaire dus, al zakken mensen waarschijnlijk voor nog iemand anders af naar de cinema: Nathan Fielder, die samen met mede-regisseur Lance Oppenheim achter de camera stond en in de documentaire met Holmes in interactie gaat.

“Elke generatie heeft zijn typische, wat ongemakkelijke humor. Denk maar aan ‘The Office’”, vertelt Dreesen. “Nathan Fielder haakt moeiteloos in die traditie. Alleen: hij trekt de grenzen van dat absurd-ongemakkelijke helemaal open. In zijn series bevind je je als kijker daarom in een schemerzone: wat meent hij en wat niet? Ondanks die twijfel weet hij op slinkse wijze maatschappelijke problemen aan de kaak te stellen.” Een voorbeeldje: in zijn serie ‘Nathan For You’ hielp hij verlieslatende zaken uit het slop. Zijn meest beruchte vondst was de ‘Dumb Starbucks’ uit 2014, een koffiezaak die exact hetzelfde logo en interieur gebruikte als een doordeweekse Starbucks, met het enige verschil dat er voor zowat elke term ‘dumb’ werd geplaatst. Zo kon je er onder andere een ‘dumb cappucino’ bestellen. Toch wist Fielder met die actie weg te komen, volgens het Amerikaans recht mag je merknamen overnemen als het voor satirische doeleinden is. Ook in zijn succesvolle serie ‘The Rehearsal’ neemt hij onze controledrang op de korrel; hij helpt er mensen belangrijke en vaak moeilijke gesprekken voor te bereiden door de situaties op voorhand uiterst gedetailleerd uit te bouwen om daar de conversaties te repeteren.

Het succes van Letterboxd

“Fragmenten uit Fielders series circuleren online en bereiken op die manier veel twintigers en dertigers. Dat doelpubliek ging zo’n twintig jaar geleden naar compleet andere films”, besluit Dreesen. Al duidt hij ook op de hedendaagse online promotie van films. “De documentaire ging al in première op filmfestivals. Kijkers gaven direct erna lovende scores op Letterboxd (populaire app waarop je geziene films kan bijhouden, recenseren en een score op vijf kan geven, KR). Gevolg: de docu had in geen tijd de hoogste score ooit op de app. Als je er dan nog bijtelt dat veel jonge filmliefhebbers op Letterboxd zitten, is dat ongelofelijke succes niet eens zo gek.”

Tekst: Kobe Rombouts

Beeld: CleftClips, CC 2.0