Wanneer is het geoorloofd om op iemand te schieten die woedend op je deur staat te bonzen? Dat is de centrale vraag in de Netflix-documentaire ‘The Perfect Neighbor’. Deze meeslepende documentaire toont de erge realiteit over de wapenwetten in de Verenigde Staten, en hoe een meeslepend burenconflict eindigt in een tragedie.  

In de Amerikaanse, fijne wijk Ocala in Florida wonen heel wat gezinnen gezellig naast elkaar. De alleenstaande zwarte moeder Ajike “AJ” Owens heeft er met haar vier kinderen Isaac, Israel, Afrika en Titus een fijn thuis gevonden. De kinderen spelen samen met hun vrienden in de buurt op straat en op het grasveld dat naast hun huis grenst. Ze spelen er voetbal en andere spelletjes zoals kinderen doen.

In de buurt wonen nog heel wat mensen. Fijne buren die elkaar allemaal kennen. Er is ook een vreemde eend in de bijt: buurvrouw Susan Lorincz, die in het huis schuin tegenover dat van Ajike woont. Susan is niet zo’n grote fan van de spelende kinderen rondom haar huis, en ook omgekeerd zijn de kinderen bang voor haar.

Stand Your Ground-wetgeving

In januari 2021 krijgt de politie voor de eerste keer een telefoontje van Susan, die zichzelf de ‘perfecte buur’ noemt. Ze klaagt bij de politie over kinderen die op straat en op het nabijgelegen veldje spelen, waaronder de kinderen van Ajike. De politie besluit eerst nog niet te handelen. De daaropvolgende maanden belt Susan regelmatig naar de politie met klachten over spelende kinderen. Ondanks meerdere tussenkomsten van de sheriff wordt er nooit écht ingegrepen door gebrek aan concreet bewijs. De spanning loopt zichtbaar op.

Tot de fatale avond van 2 juni 2023. Rond 20u54 belde Susan opnieuw naar de noodcentrale. Ze vertelde dat ze bang was, omdat er kinderen op haar grond stonden die lawaai maakten. Wat bleek: er was een ruzie ontstaan tussen de Owen-kinderen en Susan Lorincz, omdat Susan hun tablet had afgepakt en met een paar rolschaatsen naar de kinderen had gegooid. Susan zat nu bang in haar huis en belde de dispatcher, die zei dat er politie onderweg was om te komen kijken.

Twee minuten later ontving de noodcentrale opnieuw een oproep van Susan. Compleet in paniek vertelde ze dat ze zonet iemand door de deur van haar huis had neergeschoten. In een razend tempo komen de politie- en medische diensten op de plaats delict. Het is pure chaos. Kinderen huilen, mensen schreeuwen. AJ Owens ligt zwaargewond op de grond en wordt gereanimeerd. Susan Lorincz wordt aangehouden.

In een kleine ruimte wordt Susan ondervraagd door de rechercheurs, die bevestigen dat Ajike is overleden. Wat bleek: Ajike werd kwaad om de tablet van haar zoon en ging die hoogstpersoonlijk terughalen.

Susan wordt ondervraagd, maar gaat initieel toch vrijuit door de ‘Stand Your Ground’-wet, die bepaalt dat dodelijk geweld niet strafbaar is wanneer dit noodzakelijk is om zichzelf te beschermen tegen gewelddadige misdrijven. Onder politiebegeleiding keert ze zelfs terug naar haar huis om haar spullen te halen en verblijft ze dan in een hotel.

De ondervragingen blijven duren, maar haar verhalen kloppen niet meer helemaal. Ze wordt in verdenking gesteld van doodslag met een vuurwapen. Ze krijgt nog een kans een brief te schrijven aan de familie van Ajike. Ze schrijft: ‘Het spijt me van jullie verlies, ik wilde jullie moeder niet doden. Ik was bang dat jullie moeder me ging doden. Ik schoot uit angst.’

Politiebeelden

De rechtszaak volgt; alle betrokken personen worden verhoord. De jury krijgt één vraag die ze moeten beantwoorden: ‘Was het geoorloofd om door een dichte, met veiligheidssloten afgeloste deur te schieten op iemand die aan de andere kant staat te bonzen en te schreeuwen? Schoot ze uit angst, of uit woede?’

Uit onderzoek blijkt dat de ‘Stand Your Ground’-wetgeving het leven kost aan zo’n 700 mensen per jaar. Zo blijkt ook dat witte Amerikanen vaker vrijuit gaan dan zwarte Amerikanen, die beide beroep doen op hun zelfverdediging. Racisme speelt dus ook mee in deze erge gevallen.

De documentaire werd in 2025 geregisseerd door Geeta Gandbhir, die ermee de prestigieuze ‘Directing Award’ van het Sundance Film Festival kreeg. Over de objectiviteit van de film kan wel getwijfeld worden, doordat Gandbhir een persoonlijke band had met het slachtoffer Ajike Owens. Die band speelde volgens Gandbhir dan ook mee in haar motivatie om de documentaire te maken.

Het is een enorm meeslepende documentaire, niet alleen door het verhaal, maar ook door de speciale manier waarop het gefilmd is. Zo’n 90% van de beelden zijn politiebeelden. Beelden gefilmd met dashcams, bodycameras of de camera’s in het ondervragingslokaal. Voornamelijk door de bodycambeelden krijgen we als het ware door de ogen van de agenten te zien hoe zij dit hele conflict meemaken. Daarnaast krijgt de kijker ook de 911-opnames te horen Dit geeft een enorm spectaculair en meeslepend gehalte aan de documentaire.

Op een gegeven moment tonen de beelden hoe de vader aan zijn kinderen moet uitleggen dat hun moeder is overleden. Rauwe en ongefilterde beelden die de emoties heel mooi weergeven.

De meeslepende, emotionele documentaire ‘The Perfect Neighbor’ is de zoveelste aanklacht tegen het wijdverspreide vuurwapenbezit in de VS en tegen de manier waarop zwarte en blanke mensen nog steeds, en zeker in de VS, anders behandeld worden. En of Susan Lorincz nu effectief schuldig werd bevonden, moet u zelf bekijken in de documentaire. Ik volg alvast de redenering van de jury.

Tekst: © Siebe Nijs
Uitgelichte afbeelding: © Pixabay via pexels