Laatst kwam ik op Instagram een ‘ademhalingscoach’ tegen. Niet zomaar iemand die je helpt als je hyperventileert, maar een man die beweerde dat je door ‘bewust te ademen’ je carrière, je liefdesleven én je financiële situatie kon transformeren. Ik was even sprakeloos. Niet door mijn ademhaling, maar door de vaststelling dat tegenwoordig iedereen zichzelf coach mag noemen. Ik probeerde het zelf even. Een diepe inademing, een langzame uitademing. Mijn bankrekening zag er nog steeds uit als voorheen.

De wildgroei aan allerlei soorten coaches is indrukwekkend en hallucinant tegelijk. Er zijn mindsetcoaches, manifestatiecoaches, slaapcoaches, focuscoaches, en ja, zelfs lachcoaches. Alsof we collectief vergeten zijn hoe we moeten ademen, slapen, nadenken of lachen. “Een vriendin vertelde me onlangs dat ze een ‘besliscoach’ had ingehuurd. ‘Om eindelijk te leren knopen door te hakken’ zei ze. Ik knikte begrijpend, maar vroeg me vooral af of zo iemand me ooit had kunnen helpen toen ik drie kwartier twijfelde over welke diepvriespizza ik moest kopen.”

Je kan geen sociale media openen zonder iemand te zien die belooft ‘jou naar het volgende niveau te tillen’. Wat dat volgende niveau precies is, blijft vaak onduidelijk, maar voor slechts 499 euro kun je het blijkbaar ontdekken. Soms voelt het alsof ik nog altijd op de startblokken sta, terwijl de rest al de eindmeet heeft gehaald.

Het idee achter al die coaching is verleidelijk. Wie wil er nu niet een shortcut naar succes? De belofte die dergelijke coaches meegeven is simpel. Als je de juiste affirmaties opzegt, de juiste ochtendroutine volgt en stopt met ‘negatief denken’, dan komt alles vanzelf goed. Ik testte het uit en begon mijn dagen met een positieve affirmatie in de spiegel. “Vandaag wordt een topdag,” mompelde ik. Twee uur later had ik een smoothie over mijn laptop gegooid en stond ik in de regen op een vertraagde trein te wachten.

De coachingindustrie lijkt vooral een antwoord te zijn op de groeiende keuzestress en prestatiedruk van onze tijd. We leven in een samenleving waar succes synoniem is geworden met zelfontwikkeling. Je moet de beste versie van jezelf worden, efficiënt leven, vroeg opstaan, koud douchen, mediteren, en elke minuut van de dag je tijd productief benutten. Het gevolg? Nog meer stress. En wie kan je helpen bij die stress? Juist, een coach. En als dat niet werkt? Dan een andere coach, want misschien stonden de eerste zijn chakra’s niet open voor jouw aura.

Natuurlijk zijn er coaches die écht waardevol werk doen. Een goede loopbaancoach of psycholoog kan je helpen om concrete doelen te stellen of met mentale gezondheid om te gaan. Maar wat je vandaag vooral ziet, is een industrie die inspeelt op onzekerheid. Twintigers die in de war zijn over hun toekomst krijgen een ‘purposecoach’ op hun dak. Dertigers die worstelen met de werk-privébalans kunnen bij een ‘burn-outcoach’ terecht. Zelfs veertigers met een existentiële crisis kunnen geholpen worden. Er bestaan ‘midlife transformation coaches’ die je vertellen dat je je leven moet omgooien, liefst na het volgen van een peperdure cursus. Ik kan niet wachten op mijn ‘pensioenoptimalisatiecoach’ tegen de tijd dat ik vijfenzestig ben.

Wat deze coaches zo slim maakt, is dat ze inspelen op ons verlangen naar controle. Ze verkopen de illusie dat, als je maar de juiste mindset hebt en de juiste stappen zet, je het leven volledig naar je hand kunt zetten. Maar de waarheid is minder maakbaar. Soms heb je gewoon pech. Soms lukt iets niet, en dat is meer dan oké. Daar helpt geen ochtendroutine, ijskoude douche of een loze inspirerende quote tegen.

De ironie is dat veel van deze zelfverklaarde goeroes ooit zelf ‘verdwaald’ waren. Ze begonnen als gewone stervelingen, lazen een paar zelfhulpboeken, volgden een online cursus en – bam – een nieuwe roeping was geboren. Ze hebben hun roer omgegooid en willen nu, tegen een fikse vergoeding, jou leren hoe jij hetzelfde kunt doen. Ik stel me zo voor hoe een van die coaches op een dag voor de spiegel stond en dacht: “Weet je wat de wereld mist? Nog iemand die ongevraagd advies geeft over hoe je met een dankbaarheidsdagboek en een koude douche je volledige leven transformeert.”

Misschien moet ik zelf ook coach worden. De ‘Doe-maar-gewoon-coach’. Mijn advies? Slaap genoeg, eet een beetje gezond, en wees niet te veel een eikel. Gratis tip van de firma, u mag het overschrijven in uw notitieboekje vol met affirmaties.

Tekst: Sander Scheers
Foto: Tima Miroshnichenko via Pexels