REPORTAGE BERLIJN

Het David Hasselhofmuseum

Portret van ‘The Hoff’ in het museum ©Evelien Lepoutre

“I’ve been looking for freedom.” Als een mantra herhaalt de Amerikaanse acteur/zanger David Hasselhoff deze iconische woorden keer op keer in het refrein van zijn liedje “Looking for Freedom.” David Hasselhoff, vooral bekend van Baywatch en Knight Rider, coverde in 1988 het liedje van Marc Seaberg, geproduceerd door Jack White. Het nummer eindigt met “… it can’t be found.” Toch zou slechts een paar maanden na de release van het liedje de Berlijnse Muur vallen. Al snel ontstond de urban legend dat Hasselhoff, dankzij dit lied, indirect bijdroeg aan die historische gebeurtenis. Deze reporter ging in Berlijn zelf een kijkje nemen in het eerbetoon aan de meest Duitse niet-Duitser.

Wie het niet weet, ziet het niet. Als een parel die wacht om ontdekt te worden binnen een oester, ligt het museum stof te vergaren in de kelder van het Circus Hostel aan de Weinbergstrasse 1A. Als een poort naar een lang vergeten heiligdom wacht het halve donker de onwetende bezoeker op onderaan de trap naast de receptie. Gekooid tussen verwarmingsbuizen, is het David Hasselhofmuseum gevestigd. Een miniatuur tempel als eerbetoon aan de bekendste niet-Duitser. David Hasselhoff zelf glimlacht de bezoekers toe vanaf de achterste muur van het museumgangetje en vanop een muurschildering van de zanger die op zijn zij ligt. Aan weerszijden van de gang zijn belangrijke relieken en voorwerpen uit het leven van de zanger opgehangen. Het geheel is haast niet echt een museum te noemen en doet meer denken aan een groot schrijn, als ode aan de zanger. De deur naast het museum draagt het naamplaatje ‘Luggage Storage’, en af en toe daalt een gast van het hotel af om bagage op te halen. Het geheel versterkt het gevoel van onbekendheid en haast onbenulligheid van het museum.

Het is niet druk als ik de de gezellig ingerichte lobby van het Circus Hostel binnenstap. Hanne, de jonge receptioniste met donkerbruine krullen, lacht me vriendelijk toe. Nadat ze een andere gast heeft geholpen, maakt ze even tijd voor me om in het Engels vragen over het museum te beantwoorden. Ze is erg geïnteresseerd als ze hoort dat ik een kort artikel schrijf over het museum.

Een grappig detail dat me opvalt tijdens het gesprek met Hanne, is dat David Hasselhoff voor de huidige, vooral jongere inwoners van Berlijn op het randje balanceert van vergeten en niet-vergeten. “I didn’t know it before I worked here, but apparently he was singing when the wall was coming down.”  Vertelt Hanne me. Het optreden van Hasselhoff op de Muur, op oudejaarsavond 1989, is een bekend beeld voor iedereen die zich de val van de Muur herrinert.

In de kast achter de receptie staan souvenirs voor de museumbezoekers opgestapeld: mokken met de beeltenis van Hasselhoff, en postkaarten. Ik vertel dat ik net in het museum stond te kijken en dat verschillende andere gasten naar de ‘Luggage Storage’ liepen zonder echt aandacht te schenken aan het museum. Ze knikt: “Yeah, nobody takes it super serious, but we do give these little postcards for free.” Ze stopt er me twee in mijn handen.

Hanne twijfelt een beetje over de vraag waarom mensen naar het David Hasselhoffmuseum komen kijken. Er zijn verschillende redenen. “It’s a small museum,” vertelt ze me. “The museum is not very well known, but it’s on some website, so… every day some people come to look at it… I guess it depends on if it’s winter or summer, but I would say, maybe between 10 or 20 a week.” Dit wekt de indruk dat de bezoekers vooral bestaan uit echte fans, mensen die al langer in Berlijn wonen en zij die weten waar te zoeken. “I know some people have come because they see it on tourwebsites and stuff, but I don’t know specifically where. For us, it’s more like a joke, you know.” Vervolgt Hanne een beetje lachend.

Met ‘Looking for freedom’ wist David Hasselhoff de oren, en de harten, van de Oost-Duitsers te veroveren. Hasselhoff bracht de cover namelijk uit in juni 1989, slechts een paar maanden voordat DDR-politicus Günter Schabowski per ongeluk tijdens een persconferentie de val van de Berlijnse Muur inzette. Deze persconferentie vond plaats in november 1989. Op de persconferentie werden de nieuwe reisregels bekendgemaakt. Toen Schabowski, na afloop van de persconferentie, gevraagd werd wanneer deze reisregels geldig zouden worden, antwoorde hij foutief. “Wat mij betreft, vanaf nu.” Toen dat eenmaal bekend werd, was de mensenstroom niet meer te stoppen. Niet lang daarna was de scheiding van Oost en West-Duitsland definitief ten einde. Een paar weken na de val van de Muur, toen deze nog in afbraak was, verscheen Hasselhoff in Berlijn. Van bovenop de muur, op 31 December 1989, liet hij zijn intussen alom bekende woorden weerklinken voor de menigte: “I’ve been looking for freedom!” Zo veroverde hij zijn permanente plaats in de Berlijnse en Duitse geschiedenis.

De urban legend rond Hasselhoffs nummer en de connectie met de val van de muur, en het communisme, is niet meer dan dat: een urban legend. Wel is het zo dat de Oost-Duitsers door het lied hun verlangen naar vrijheid verwoord hoorden worden, samen met de drang naar éénheid, na 28 jaar lang gescheiden te leven door een muur. David Hasselhoff was in Berlijn in mei 2017 en zette toen ook zijn handtekening op de van hem gemaakte mural in het museum.