Met geconcentreerde blik rolt een skater richting de skateramp. Daar aangekomen plant hij zijn versleten schoenen op het deck, buigt hij de knieën en lanceert hij zich de lucht in. Vloeiend draait hij zijn board onder zich tot het weer het beton raakt en hij erop staat. Een perfect uitgevoerde kickflip. Het gebeurde allemaal in de schaduw van een imposante gebouw van een balletschool, waar zich in een vergeten hoekje het Maybachufer (MBU) skatepark bevindt.

Geflankeerd door de balletschool en enkele sportvelden, bevindt zich daar in dat kleine hoekje het centrum van de Berlijnse skatescene. Genoemd naar de straat waarin het ligt is daar het MBU-skatepark. Te midden in de Reuterkiez-wijk, een levendige en multiculturele buurt in de buitenwijk Neukölln van de Duitse hoofdstad Berlijn. Het park werd ooit vernoemd naar de Amerikaanse Black Lives Matter-activist Anthony Huber, die het leven liet tijdens een protest, al kennen de locals het park gewoon als MBU. Aan de ingang van het parkje staat een met graffiti beklad bord met de titel: ‘Kinderspielplatz’, al is er van de oorspronkelijke functie nog maar weinig te merken.

Skatepark en graffitispeeltuin

Naast het vierkant met twee goaltjes dat dienst hoort te doen als voetbalveldje en het bescheiden basketbalveldje is het park vooral een skatepark. De blikvangers zijn de rails, boxes, ramps en een volcano (piramide) waarop zowel beginnende als gevorderde skaters hun tricks oefenen. Doordat het een ‘Kinderspielplatz’ is, vermeldt het bord ook dat de plek enkel toegestaan is voor kinderen onder de vijftien jaar, al ligt de gemiddelde leeftijd er vandaag toch dichter bij de 25. De politie knijpt dan ook een oogje dicht voor oudere skaters.

Naast skaten speelt graffiti een grote rol in her park, waar je net als in de rest van Berlijn volop graffititekeningen ziet. De geur van graffiti hangt nog in het park nadat de laatste graffitikunstenaars net vertrokken naar een volgende locatie. De hoge zijgevel van de balletschool is ook beklad. Berlijnse graffitigroepen strijden om ‘territorium’ aan de hand van graffitiwerken. De bekende ‘1UP’ groep is daar een voorbeeld van.

‘Skateboarden geeft mij vrijheid’

In het park heb ik afgesproken met enkele skaters. Elliot Perrien (28) is al op me aan het wachten wanneer ik aankom. Wanneer hij me opmerkt, rolt hij mijn richting uit. Hij moet even uitwijken voor een meisje op haar loopfietsje dat zich koningin van het park waant. Elliot draagt een grijze broek van het skatemerk Carhart en een oversized T-shirt met een grijze longsleeve onder. Zijn skatebord draagt de sporen van intens gebruik.

Als geboren Amerikaan heeft Elliot al heel wat skateculturen gezien. Hij woonde in New York, Los Angeles, Parijs en Wenen, zes jaar geleden verhuisde hij naar Berlijn. ‘Skaten is mijn grootste bezigheid. Ik verhuisde naar Berlijn voor zijn skatescene, al is die wat overhyped. Het is een ander soort skaten dan ik gewoon was in Amerika. Daar is het altijd heel technisch, hier is het veel meer freestyle–skateboarding, wat ik wel leuk vind.’

Niet veel later komen ook de jonge skater Victor Bass (19) en een vriend aan, met de flair van ervaren locals. Ze begroeten eerst Elliot, daarna mij. Victor gebaart om even aan de kant te gaan zitten waar hij zijn spullen kan achterlaten. Als geboren en getogen Berlijner kent Victor alle skatespots uit de stad. ‘Skateboarding geeft mij vrijheid. Ik kan mezelf uitdrukken met skaten en als ik me minder voel is het een manier om me weer beter te voelen.’ Terwijl Victor praat, probeert zijn vriend op cowboyboots enkele tricks uit die Elliot filmt.

Skatespots

Skaten leeft in de Duitse hoofdstad, zoveel is duidelijk. De stad voorziet talloze skateparken waar skaters hun gang kunnen gaan. Het MBU-skatepark, het skatepark Hasenheide, maar ook de indoor ‘Skatehalle’ van RAW-Gelände is bekend. Dit is de enige indoor skatehal waar Berlijnse skaters – tijdens de veelvoorkomende regendagen – binnen kunnen skaten. Elliot is niet zo’n fan van het park, Victor houdt ervan.

‘De skatehal in RAW-Gelände is heel duur maar wordt slecht onderhouden. Het is er altijd stoffig en de sfeer die er heerst is vaak enorm competitief. Soms is dat leuk, maar soms ook erg intens’, vertelt Elliot. Victor daarentegen is fan: ‘Het is de ideale plaats om tijdens de winter te kunnen doortrainen. Je kan er alles doen en hebt er enorm veel mogelijkheden.’

‘Alle skaters kennen elkaar, het is één grote familie’

Naast de standaard skateparken zijn er in Berlijn ook heel wat plaatsen in de stad waar je gewoon kan freestyle-skaten, de ‘street-spots’. Elliot vertelt over Bänke (vertaald: banken) in de Warschauerstrasse, een plek waar hij ging skaten toen hij pas in Berlijn woonde. ‘De granieten banken die er staan zijn ideaal om te skaten.’ Na een tijdje werd het Elliot duidelijk waarom deze plaats toch niet zo populair is: ‘Het ligt in een ruige buurt met veel druggebruik, glasscherven en criminaliteit. Het is een fantastische spot, maar de omgevingsfactoren maken het veel minder aantrekkelijk.’

Een andere geliefde plaats is de Neue Nationaalgalerie (bij skaters gekend als Naga). ‘De grond is er perfect en ze accepteren skaters. Het voelt alsof het voor ons gemaakt is, al is dat natuurlijk niet zo’, vertelt Victor. Elliot knikt instemmend.

Skaten als gemeenschap

Hoe skatevriendelijk is zo’n enorme stad eigenlijk? Victor en Elliot zijn het erover eens dat Berlijn over het algemeen tolerant is voor skaters. ‘De straten zijn niet altijd geschikt, maar de mensen zijn vaak wel begripvol, al zijn er soms uitzonderingen.’ De conclusie is dus dat skaters in Berlijn, in de mate van het mogelijke, hun gang mogen en kunnen gaan. ‘Het belangrijkste is dat de skatecommunity hecht is en dat is hier enorm het geval’, vertelt Victor. ‘De beste spots zijn wel vaak van privé-eigenaars’, legt Victor uit. ‘Daar riskeer je wel eens een politiebezoek, maar dat hoort erbij.’ ‘Af en toe kom je wel eens rare types tegen’, vult Elliot aan. ‘Ruziestokers of zatlappen die een goede skatesessie echt kunnen verstoren en dat is jammer.’

Victor omschrijft de Berlijnse skatescene in één woord: familie. ‘Skaters kennen elkaar. Je weet wat anderen doen, waar ze wonen, hoe ze skaten. Het is één grote familie.’ Ook internationale skaters zijn welkom in Berlijn. ‘De lokale jeugd zal hen altijd de beste plaatsjes tonen’, vertelt Victor. ‘Zeker in de zomer. Mensen van over heel de wereld verzamelen zich in de parken, en zo ontstaan er soms spontane evenementen of barbecues. Dat werkt aanstekelijk waardoor sommige internationale skaters in Berlijn blijven wonen, zoals ikzelf’, vertelt Elliot.

Om af te sluiten haalt Elliot nog aan dat skateboarden bij sommigen ook niet altijd gepaard gaat met een goede levensstijl. ‘Soms is er druggebruik of drankgebruik, maar vaak vooral heel veel onvolwassenheid. Zelf ben ik de giftige mannelijkheid een beetje beu. Heel wat jongens die doen alsof skaten hun ticket naar grootheid is, maar door hun onvolwassenheid zullen ze zich zelden kunnen meten met de wereldtop.’ Dat vindt ook Victor: ‘Tegenwoordig wil iedereen altijd beter zijn dan de ander. Maar skaten is zo veel leuker als je elkaar aanmoedigt en elkaar probeert beter te maken.’